Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

तच्छ्रुत्वा कुपितस्तस्या विश्वामित्रो द्विजोत्तमाः । शशाप तां नदीं श्रेष्ठां यत्तद्वक्ष्यामि श्रूयताम्

tacchrutvā kupitastasyā viśvāmitro dvijottamāḥ | śaśāpa tāṃ nadīṃ śreṣṭhāṃ yattadvakṣyāmi śrūyatām

یہ سن کر، دو بار جنم لینے والوں (برہمنوں) میں بہترین وشوامتر غضبناک ہو گئے اور اس بہترین ندی کو بددعا دی۔ سنو جو میں اب بیان کروں گا۔

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (that)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; having heard
कुपितःangry
कुपितः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुपित (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (angry)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (of her)
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (proper noun)
द्विजोत्तमःbest of the twice-born
द्विजोत्तमः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; epithet ‘best of twice-born’ (text has द्विजोत्तमाः; taken as singular sense)
शशापcursed
शशाप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; cursed
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (her)
नदीम्river
नदीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
श्रेष्ठाम्excellent
श्रेष्ठाम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; qualifying नदीम्
यत्what
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Relative pronoun (what)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Correlative ‘that’
वक्ष्यामिI will say
वक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; I will tell
श्रूयताम्let it be heard
श्रूयताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), कर्मणि (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन; let it be heard

Narrator (reporting Viśvāmitra’s reaction and curse)

Type: river

Scene: Viśvāmitra, blazing with ascetic energy, raises his hand in imprecation; the river recoils, waves churning, sky darkening as the curse is pronounced.

V
Viśvāmitra
N
Nadī (the river)
D
Dvija (twice-born)

FAQs

Even spiritually powerful persons can fall into anger; the narrative warns that wrath can turn sacred power into harm.

A revered river is central, but the named tīrtha is not given in this verse.

None; it introduces the curse that shapes the tīrtha narrative.