Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

यथा तावश्विनौ तत्र देववैद्यौ व्यवस्थितौ । आश्विने मासि चाश्विन्यां पूर्णिमायां तथा तिथौ

yathā tāvaśvinau tatra devavaidyau vyavasthitau | āśvine māsi cāśvinyāṃ pūrṇimāyāṃ tathā tithau

اسی طرح وہاں دو اَشوِن—دیوی ویدیہ (الٰہی طبیب)—مقرر ہیں؛ اور آشوِن کے مہینے میں، اَشوِنی نَکشتر والی پُورنِما کی اُس تِتھی کو—

yathājust as
yathā:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
tauthose two
tau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
aśvinauthe two Aśvins
aśvinau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaśvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
deva-vaidyauphysicians of the gods
deva-vaidyau:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + vaidya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; तत्पुरुषः (देवानां वैद्यौ)
vyavasthitauare stationed/established
vyavasthitau:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु) उपसर्गः vi + ava +
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; स्थितिवाचक
āśvinein the month of Āśvina
āśvine:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootāśvina (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणं (मासि)
māsiin the month
māsi:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
āśvinyāmon (the day of) Āśvinī (nakṣatra)
āśvinyām:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootāśvinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; नक्षत्रवाचक
pūrṇimāyāmon the full-moon day
pūrṇimāyām:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrṇimā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक (likewise)
tithauon the lunar date
tithau:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Roottithi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

Narrator (contextual; likely Sūta in Tīrtha-māhātmya narration)

Type: kshetra

Listener: dvijottama

Scene: Twin divine physicians (Aśvins) stand symmetrically at the kṣetra, holding healing herbs and a golden vessel; a full moon rises, and the Aśvinī star motif appears above; pilgrims offer lamps and medicinal garlands.

A
Aśvinau (Aśvins)
Ā
Āśvina month
A
Aśvinī nakṣatra
P
Pūrṇimā

FAQs

Purāṇic tīrthas are linked to sacred time; aligning worship with auspicious month, tithi, and nakṣatra heightens spiritual efficacy.

The verse continues the praise of the same “there” (tatra) kṣetra in Adhyāya 155; the proper noun of the site is not provided in this excerpt.

Observance connected with Āśvina month, Pūrṇimā, and Aśvinī nakṣatra in relation to the Aśvins’ presence.