Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43
Devanagari script
शक्रोऽपि दानवानीकं दृष्ट्वा तान्सहसागतान् । आरुह्यैरावणं नागं युद्धार्थं निर्ययौ तदा
Transliteration
śakro'pi dānavānīkaṃ dṛṣṭvā tānsahasāgatān | āruhyairāvaṇaṃ nāgaṃ yuddhārthaṃ niryayau tadā
Translation
شکر نے بھی دانوؤں کے لشکر کو اچانک آتے دیکھ کر، ایراؤت ہاتھی پر سوار ہوا اور اسی وقت جنگ کے لیے نکل پڑا۔
Word by Word
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle: also/even)
दानवानीकम्the demon host/army
दानवानीकम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootदानव + अनीक (प्रातिपदिक); दानवानाम् अनीकम्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; ‘having seen’
तान्them
तान्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचनम्
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb: suddenly/quickly)
आगतान्arrived/come
आगतान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootआगत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम् with आ-)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचनम्; भूतकृदन्त; विशेषणम् (तान्)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootरुह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) with आ-; ‘having mounted’
ऐरावणम्Airāvata
ऐरावणम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootऐरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
नागम्elephant
नागम्:
Karma (Object/apposition)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; ऐरावणम् इति विशेष्यस्य विशेषण-सम्बन्धः (apposition)
युद्धार्थम्for battle
युद्धार्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootयुद्ध + अर्थ (प्रातिपदिक); युद्धस्य अर्थः
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुष; प्रयोजनार्थे (purpose)
निर्ययौwent out; set forth
निर्ययौ:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचनम्; परस्मैपदम्; निर्-उपसर्गः
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/adverb of time)
Speaker
Sūta (narration)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Indra, seeing the sudden arrival of the dānava host, swiftly mounts the celestial elephant Airāvata and advances to battle.
Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)D
DānavasA
AirāvataFAQs
Dharma’s protectors respond promptly to threats against order; readiness to defend sacred balance is portrayed as kingly duty.
No site is named in this verse.
None.