Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

अस्माकं खल्विमे लोकाः के देवाः के द्विजातयः । यज्ञभागान्हरिष्यामो हत्वा शक्रमुखान्सुरान्

Transliteration

asmākaṃ khalvime lokāḥ ke devāḥ ke dvijātayaḥ | yajñabhāgānhariṣyāmo hatvā śakramukhānsurān

Translation

یقیناً یہ سب جہان ہمارے ہیں—دیوتا کیا ہیں، دو بار جنم لینے والے (دویج) کیا ہیں؟ شکر کے سردار دیوتاؤں کو قتل کر کے ہم یَجْیوں کے حصے چھین لیں گے۔

Word by Word

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (Possessive genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (genitive), बहुवचन

• खलु: indeed
• खलु: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: खलु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/उद्घोष (emphatic particle)

• इमे: these
• इमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying लोकाः)

• लोकाः: worlds, realms
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• के: which? what kind of?
• के: Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• के: which?
• के: Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नवाचक

• द्वि-जातयः: twice-born (Brahmins etc.)
• द्वि-जातयः: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्वि (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘द्विजाति’ = द्विज (twice-born)

• यज्ञ-भागान्: shares/portions of sacrifice
• यज्ञ-भागान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), बहुवचन

• हरिष्यामः: we will take away
• हरिष्यामः: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple future), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; परस्मैपदम्

• हत्वा: having slain
• हत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √हन् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययीभाव-प्रयोग

• शक्र-मुखान्: Indra-headed
• शक्र-मुखान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘शक्रः मुखं येषां ते’ (those headed by Indra)

• सुरान्: gods
• सुरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

Speaker

Andhaka (contextual continuation)

Visual Art Cues

Scene: Andhaka proclaims dominion in a grand sabhā; he points toward a sacrificial altar being seized, with frightened priests; in the distance, Indra and devas are envisioned as targets; the atmosphere is militarized and sacrilegious.

Characters & Entities

• Devas
• Dvijātis
• Yajña
• Śakra (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Arrogance that rejects gods, dharma, and yajña represents adharma; Purāṇas depict such disruption of sacred order as self-destructive.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yajña is referenced (yajñabhāga), but no specific rite is prescribed—rather, the verse warns of violating sacrificial order.