Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 148›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

अहं तपश्चरिष्यामि पुत्रार्थं द्विजसत्तम । अनुज्ञां देहि मे येन तोषयामि महेश्वरम् । पुत्रो येन भवेन्मह्यं वंशवृद्धिकरः परः

Transliteration

ahaṃ tapaścariṣyāmi putrārthaṃ dvijasattama | anujñāṃ dehi me yena toṣayāmi maheśvaram | putro yena bhavenmahyaṃ vaṃśavṛddhikaraḥ paraḥ

Translation

اے افضلِ دِویج! بیٹے کی خاطر میں تپسیا کروں گی۔ مجھے اجازت دیجئے تاکہ میں مہیشور کو راضی کر سکوں؛ اور اُس کے فضل سے مجھے ایک نہایت عمدہ فرزند نصیب ہو جو ہمارے وंश کی افزائش کرے۔

Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष-सूचक; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)
चरिष्यामिI will perform/practise
चरिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future); उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
पुत्रार्थम्for the sake of a son
पुत्रार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुत्रस्य अर्थः); पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular); प्रयोजनार्थे (purpose)
द्विजसत्तमO best of the twice-born
द्विजसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग; एकवचन; सम्बोधन (Vocative, Singular)
अनुज्ञाम्permission
अनुज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
मेto me / my
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी (Dative/Genitive, Singular)
येनby which / with which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (Instrumental, Singular)
तोषयामिI please / I will satisfy
तोषयामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative: to cause to be pleased)
महेश्वरम्Maheshvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)
पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)
येनby which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (Instrumental, Singular)
भवेत्may be / may happen
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन; चतुर्थी (Dative, Singular)
वंशवृद्धिकरःone who increases the lineage
वंशवृद्धिकरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवंश (प्रातिपदिक) + वृद्धि (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वंशस्य वृद्धिं करोति इति); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)
परःexcellent, supreme
परः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)
Speaker

Piṅgalā (implied by context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devoted woman addresses a venerable sage (dvijasattama), hands folded, declaring her intent to perform austerities for a son and requesting permission to worship Mahādeva.

Characters & Entities
P
Piṅgalā
M
Maheśvara (Śiva)
V
Vyāsa

FAQs

Sincere tapas directed to Śiva, undertaken with permission and humility, is presented as a dharmic means to fulfill righteous desires.

No site-name appears in this verse; the larger Tīrthamāhātmya context implies a sacred field (kṣetra) where Śiva is pleased.

Tapas (austerity) to please Maheśvara is stated; details of the practice are given in subsequent verses.

←Previous Verse
Next Verse→