Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

वेदाः सांगाः समाधीता गर्भवासेऽपि तेन च । स्मृतयश्च पुराणानि मोक्षशास्त्राणि कृत्स्नशः

Transliteration

vedāḥ sāṃgāḥ samādhītā garbhavāse'pi tena ca | smṛtayaśca purāṇāni mokṣaśāstrāṇi kṛtsnaśaḥ

Translation

وہ رحم میں رہتے ہوئے بھی ویدوں کو اُن کے اَنگوں سمیت پوری طرح سیکھ چکا تھا؛ نیز سمریتیاں، پران اور موکش شاستر بھی مکمل طور پر۔

Word by Word

• वेदाः: the Vedas
• वेदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• साङ्गाः: with their auxiliaries (Vedāṅgas)
• साङ्गाः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि: येषां अङ्गानि सन्ति/अङ्गैः सह; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘वेदाः’ इत्यस्य विशेषणम्

• समाधीताः: studied, mastered
• समाधीताः: Kriya (Result state predication/क्रिया-भाव)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘वेदाः’ इत्यस्य विधेयविशेषणम् (predicate adjective)

• गर्भवासे: in the dwelling in the womb
• गर्भवासे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: गर्भे वासः; पुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

• अपि: even, also
• अपि: Sambandha (Emphasis/Addition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि (also/even)

• तेन: by him
• तेन: Karana (Instrument/Agent-instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• स्मृतयः: the Smṛtis
• स्मृतयः: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्मृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• पुराणानि: the Purāṇas
• पुराणानि: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• मोक्षशास्त्राणि: treatises on liberation
• मोक्षशास्त्राणि: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: मोक्षस्य शास्त्राणि; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• कृत्स्नशः: completely, in full
• कृत्स्नशः: Sambandha (Extent/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कृत्स्नशः (अव्यय)
• Form: अव्यय; समग्रतावाचक (entirely, wholly)

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A visionary scene: within the womb, a radiant sage surrounded by hovering palm-leaf manuscripts labeled Veda, Vedāṅga, Smṛti, Purāṇa, Mokṣa-śāstra; a subtle light beam connecting to a cosmic source of knowledge.

Characters & Entities

• Vyāsa
• Veda
• Purāṇa
• Smṛti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It celebrates the supremacy of śāstra and mokṣa-knowledge, portraying wisdom as the highest wealth that guides one beyond saṃsāra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is directly mentioned in this shloka; it reinforces the spiritual authority typical of tīrtha-māhātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the implied discipline is svādhyāya (scriptural study).