Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

तस्मात्त्वं कुरु तातास्य शापानुग्रहमद्य वै । गृहप्राप्तस्य सुस्नेहाद्यद्यहं तव वल्लभः

Transliteration

tasmāttvaṃ kuru tātāsya śāpānugrahamadya vai | gṛhaprāptasya susnehādyadyahaṃ tava vallabhaḥ

Translation

پس اے پیارے والد، آج ہی اس کے شاپ کو انوگرہ میں بدل دو۔ میں گہرے سنےہ کے ساتھ گھر لوٹا ہوں—اگر میں واقعی تمہارا محبوب ہوں تو اس کے لیے یہ کر دو۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक-निपात (therefore/from that reason)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कुरु: do
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• तात: dear father
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• अस्य: of him/of this one
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम्/एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम

• शापानुग्रहम्: curse and favor (both)
• शापानुग्रहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाप + अनुग्रह (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्व (शापश्च अनुग्रहश्च)

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• वै: indeed
• वै: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• गृहप्राप्तस्य: of (one) who has reached home
• गृहप्राप्तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: गृह + प्राप्त (प्र-आप् धातु + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गृहं प्राप्तः); क्त-प्रत्ययान्त विशेषण

• सुस्नेहात्: out of great affection
• सुस्नेहात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: सु + स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—कर्मधारय (सु-स्नेहः = 'great affection')

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional conjunction: 'if')

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वल्लभः: beloved
• वल्लभः: Karta (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Son (returned from Yama’s abode) addressing his father

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: tāta/pitā (father)

Visual Art Cues

Scene: The son, newly returned, implores his father to turn a curse into a blessing, appealing to their bond and the sanctity of the moment.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Śāpa (curse)
• Gṛha (home)
• Yama (implied by context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True affection and dharma seek reconciliation—transforming harsh outcomes (śāpa) into compassionate grace (anugraha).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse occurs within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting; the specific tīrtha is not named in this single shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; the focus is on ethical action—mitigating a curse through compassionate intervention.