Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

बाढमित्येव सा प्रोच्य ततस्तूर्णं पतिव्रता । तत्प्रमाणं दृढं कृत्वा रम्यं वंशकुटीरकम्

bāḍhamityeva sā procya tatastūrṇaṃ pativratā | tatpramāṇaṃ dṛḍhaṃ kṛtvā ramyaṃ vaṃśakuṭīrakam

“ٹھیک ہے” کہہ کر وہ پتिवرتا بیوی فوراً کام میں لگ گئی۔ درست پیمانہ مضبوط کر کے اس نے بانس کی ایک دلکش چھوٹی کٹیا بنا ڈالی۔

बाढम्certainly; yes
बाढम्:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबाढम् (अव्यय/निपात)
Formअव्यय (निपात/स्वीकृतिवाचक), ‘अवश्यम्/एवम्’ इत्यर्थे
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उक्तिवाचक/quotation marker)
एवindeed; only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/निश्चयार्थक)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
प्रोच्यhaving said
प्रोच्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘प्र-वच्’ धातोः; पूर्वक्रिया
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (काल/क्रमवाचक), ‘तस्मात्/अनन्तरम्’
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), शीघ्रम्
पतिव्रताa devoted wife
पतिव्रता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति + व्रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पतेः व्रतम् यस्याः)
तत्प्रमाणम्of that measure
तत्प्रमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतत् + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (‘तत्-प्रमाण’ = तदनुसार-परिमाणम्)
दृढम्firm; strong
दृढम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (तत्प्रमाणम् इत्यस्य)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘कृ’ धातोः; पूर्वक्रिया
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (वंशकुटीरकम् इत्यस्य)
वंशकुटीरकम्a bamboo hut
वंशकुटीरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवंश + कुटीरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (वंशस्य कुटीरकम्)

Sūta (narrative continuation; speaker not explicit in verse but in-context narration)

Type: kshetra

Scene: A devoted wife swiftly constructs a small bamboo hut, measuring and firming its frame, preparing it as a conveyance for her afflicted husband.

FAQs

True devotion becomes practical action—service expresses itself through swift, skillful support of a righteous vow.

No individual tīrtha is named here; the verse prepares for the upcoming multi-tīrtha journey.

No formal ritual; it describes preparation for pilgrimage through devoted service and making a suitable conveyance.