Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

ततो देवाः समुत्थाय तत्त्यक्त्वा शस्त्रपाणयः । जघ्नुश्च निशितैः शस्त्रैः पलायनसमुत्सुकान् । लज्जाहीनान्गतामर्षान्दीनवाक्यप्रजल्पकान्

tato devāḥ samutthāya tattyaktvā śastrapāṇayaḥ | jaghnuśca niśitaiḥ śastraiḥ palāyanasamutsukān | lajjāhīnāngatāmarṣāndīnavākyaprajalpakān

پھر دیوتا اٹھ کھڑے ہوئے؛ ہتھیار ہاتھ میں لے کر انہوں نے تیز اسلحہ سے اُن لوگوں کو کاٹ گرایا جو بھاگنے کے خواہاں تھے—بےشرم، جن کا غصہ ٹھنڈا پڑ چکا تھا، اور جو بےچارگی کی باتیں بڑبڑا رہے تھے۔

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (काल/क्रम)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
samutthāyahaving risen
samutthāya:
Kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootsam-ud-√sthā (धातु) + lyap (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त), ‘having risen/standing up’
tatthat (being)
tat:
Karma (Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
tyaktvāhaving left
tyaktvā:
Kriya (Prior action)
TypeVerb
Root√tyaj (धातु) + ktvā (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वान्त), ‘having abandoned/left’
śastra-pāṇayaḥweapon-in-hand (armed)
śastra-pāṇayaḥ:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootśastra (प्रातिपदिक) + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष: ‘शस्त्रं पाणौ येषाम्’ (weapons in hand)
jaghnuḥthey struck/killed
jaghnuḥ:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√han (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
caand
ca:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
niśitaiḥsharp
niśitaiḥ:
Karana (Instrument qualifier)
TypeAdjective
Rootniśita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषण
śastraiḥwith weapons
śastraiḥ:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootśastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
palāyana-samutsukānthose eager to flee
palāyana-samutsukān:
Karma (Object)
TypeAdjective
Rootpalāyana (प्रातिपदिक) + samutsuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष: ‘पलायने समुत्सुकाः’ (eager to flee)
lajjā-hīnānshameless
lajjā-hīnān:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootlajjā (प्रातिपदिक) + hīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष: ‘लज्जया हीनाः’ (devoid of shame)
gata-amarṣānwith anger gone
gata-amarṣān:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootgata (√gam + kta) + amarṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष: ‘गतः अमर्षः येषाम्’ (whose anger/resentment is gone)
dīna-vākya-prajalpakānbabbling pitiable words
dīna-vākya-prajalpakān:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक) + vākya (प्रातिपदिक) + prajalpaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘दीनानि वाक्यानि प्रजल्पन्ति ये’ (those who prattle miserable words)

Unspecified in snippet (continuous narration; likely Sūta continuing)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣi-assembly (contextual)

Scene: A chaotic rout: gods rise with weapons, striking fleeing foes; the defeated are shameless, anger spent, pleading and babbling; sharp weapons flash.

D
Devāḥ (gods)

FAQs

Dharma is defended decisively; cowardice and shamelessness are portrayed as signs of spiritual and moral collapse.

The verse is within a tīrtha-māhātmya chapter, but the location is not named in this single shloka.

None; the verse is narrative, describing the gods’ action.