Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

परदाररता ये च ये च तस्करवृत्तयः । सर्वे राजभयाद्राजन्मर्यादां पालयंति वै

Transliteration

paradāraratā ye ca ye ca taskaravṛttayaḥ | sarve rājabhayādrājanmaryādāṃ pālayaṃti vai

Translation

“جو دوسروں کی بیویوں میں مبتلا ہیں اور جو چوری کے پیشے سے جیتے ہیں—وہ سب، اے راجن، صرف شاہی سزا کے خوف سے ہی حدِّ مراتب میں رہتے ہیں۔”

Word by Word

• परदार-रताः: attached to others' wives
• परदार-रताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक) + रत (कृदन्त, √रम् ‘रति’) → रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (परदारेषु रताः)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-सम्बन्धक

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-सम्बन्धक

• तस्कर-वृत्तयः: thievish ways / thieves by conduct
• तस्कर-वृत्तयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तस्कर (प्रातिपदिक) + वृत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्कराणां वृत्तयः)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• राज-भयात्: from fear of the king
• राज-भयात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: राज (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः भयम्)

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• मर्यादाम्: boundary / propriety / law
• मर्यादाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मर्यादा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पालयन्ति: they observe / protect
• पालयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पाल् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/indeed)

Speaker

Counsellors/subjects (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Counselors describe how criminals and adulterers stay within bounds only due to royal fear; the king is shown as potential wielder of danda, yet presently withdrawn.

Characters & Entities

• King (rājan)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

External law supports social morality; when authority is righteous, it restrains harm and protects dharma for the vulnerable.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified in this verse; it continues the moral-political instruction within the chapter’s narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it discusses social discipline enforced by kingship.