Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

क्षीणोऽयं तावको वंशो न कश्चिद्विद्यते यतः । दायादोऽपि कथं पृथ्वी संप्रतीयं भविष्यति

kṣīṇo'yaṃ tāvako vaṃśo na kaścidvidyate yataḥ | dāyādo'pi kathaṃ pṛthvī saṃpratīyaṃ bhaviṣyati

“آپ کا خاندان گھٹ گیا ہے، کیونکہ کوئی باقی نہیں رہا۔ جب وارث بھی نہیں تو اب سے یہ زمین کی سلطنت کیسے چلائی جائے گی؟”

क्षीणःdiminished / exhausted
क्षीणः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√क्षी (धातु) → क्षीण (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तावकःyour
तावकः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (सम्बन्धवाचक: ‘तव’)
वंशःlineage
वंशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
not
:
Kriya (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
विद्यतेexists / is found
विद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) (विद् ‘सत्ता/लाभ’ → विद्/विद्य्)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
यतःbecause
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेतु-अव्यय (because/for)
दायादःheir
दायादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदायाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिeven / also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (also/even)
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्न-क्रियाविशेषण
पृथ्वीthe earth/kingdom
पृथ्वी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सम्प्रतिnow
सम्प्रति:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसम्प्रति (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (now/at present)
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
भविष्यतिwill be / will become
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Ministers/subjects/counsellors (contextual ‘they spoke’)

Scene: Ministers lament the thinning dynasty before the secluded king; gestures of concern, scrolls or genealogical emblems, the earth-symbol (bhūmi) implied as burdened.

D
Dynasty (vaṃśa)
H
Heir (dāyāda)

FAQs

Dharma requires continuity of responsible leadership; a realm without succession risks disorder and suffering for all.

No site is named in this verse; it supports the chapter’s broader tīrtha narrative by framing the king’s dilemma.

None directly; the emphasis is on governance and the need for an heir.