Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

इन्द्र उवाच । हिरण्याक्षो महादैत्यः सुबाहुर्वक्र कन्धरः । त्रिशृंगो लोहिताक्षश्च पंचैतान्दारय प्रभो । हतैरेतैर्हतं सर्वं दानवानामसंशयम्

indra uvāca | hiraṇyākṣo mahādaityaḥ subāhurvakra kandharaḥ | triśṛṃgo lohitākṣaśca paṃcaitāndāraya prabho | hatairetairhataṃ sarvaṃ dānavānāmasaṃśayam

اِندر نے کہا: “ہِرنیاکْش بڑا دیتیہ ہے؛ اور سُباہو، وکرکندھر، تریشِرنگ اور لوہِتاکْش بھی۔ اے پرَبھو! اِن پانچوں کو چیر کر ہلاک کر دیجئے؛ اِن کے مارے جانے سے تمام دانَو بے شک مارے جائیں گے۔”

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
हिरण्याक्षःHiraṇyākṣa
हिरण्याक्षः:
Karta (Subject in reported content/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (हिरण्यवत् अक्षः यस्य/हिरण्याक्षः)
महादैत्यःa great demon
महादैत्यः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (महान् दैत्यः)
सुबाहुःSubāhu
सुबाहुः:
Karta (Listed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (सुन्दरौ बाहू यस्य)
वक्रकन्धरःVakrakandhara
वक्रकन्धरः:
Karta (Listed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्र (प्रातिपदिक) + कन्धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (वक्रः कन्धरः यस्य)
त्रिशृंगःTriśṛṅga
त्रिशृंगः:
Karta (Listed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + शृंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; द्विगु (त्रीणि शृङ्गाणि यस्य)
लोहिताक्षःLohitākṣa
लोहिताक्षः:
Karta (Listed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोहित (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (लोहितम् अक्षि यस्य)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पञ्चfive
पञ्च:
Karma (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोग; एतान् इति विशेषण
एतान्these (ones)
एतान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन
दारयtear/split (them)
दारय:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootदॄ (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन; एकवचन
हतैःby the slain (ones)
हतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formकृदन्त; क्त (past passive participle) बहुवचन; तृतीया; पुंलिङ्ग/नपुंसक-सम्भव (अत्र पुंलिङ्गे)
एतैःby these
एतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
हतम्is destroyed/slain
हतम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formकृदन्त; क्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (अत्र प्रथमा—वाक्ये विधेय)
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karta (Subject of passive/result/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
दानवानाम्of the Dānavas
दानवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी; बहुवचन
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअसंशयम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (certainly/without doubt)

Indra

Scene: Indra, hands joined, urgently names five daityas before Śiva; the named asuras appear as shadowy, looming figures in the background—Hiraṇyākṣa foremost—signaling the targets of divine ‘piercing’.

I
Indra
H
Hiraṇyākṣa
S
Subāhu
V
Vakrakandhara
T
Triśṛṅga
L
Lohitākṣa
D
Dānavas

FAQs

Dharma is safeguarded by confronting root causes of disorder; removing principal aggressors restores the wider moral and cosmic balance.

The verse continues the Gaṅgādvāra-centered episode; the tīrtha’s glory is implied through the divine audience and intervention it facilitates.

None explicitly; it is a narrative directive—Indra petitions Śiva for protection and decisive action.