Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

यच्छञ्छृंगप्रहारांश्च तस्याः शतसहस्रशः । गर्जितं विदधच्चोग्रं शारदाभ्रसमं मुहुः

Transliteration

yacchañchṛṃgaprahārāṃśca tasyāḥ śatasahasraśaḥ | garjitaṃ vidadhaccograṃ śāradābhrasamaṃ muhuḥ

Translation

وہ اس پر سینگوں کے لاکھوں وار کرتا رہا اور بار بار ہولناک دھاڑ مارتا—گویا خزاں کے بادلوں کا انبار گرج اٹھا ہو۔

Word by Word

• यच्छन्: giving/inflicting
• यच्छन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु) → यच्छन् (शतृ-कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (agent participle)

• शृङ्गप्रहारान्: horn-strikes
• शृङ्गप्रहारान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शृङ्ग (प्रातिपदिक) + प्रहार (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (शृङ्गेण प्रहाराः); पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन (accusative plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (genitive singular)

• शतसहस्रशः: in hundreds of thousands
• शतसहस्रशः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शत + सहस्र + शस् (अव्ययप्रत्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/आवृत्तिवाचक (adverb: “by hundreds and thousands; in hundreds of thousands”)

• गर्जितम्: a roar/roaring
• गर्जितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गर्ज् (धातु) → गर्जित (कृदन्त)
• Form: भावे क्त (verbal noun/PPP used substantively); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• विदधत्: producing/making
• विदधत्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) + वि (उपसर्ग) → विदधत् (शतृ-कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• उग्रम्: fierce
• उग्रम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘गर्जितम्’ विशेषण

• शारदाभ्रसमम्: like an autumn cloud
• शारदाभ्रसमम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शारद (प्रातिपदिक) + अभ्र (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (शारदं अभ्रं इव समम् = like an autumn cloud); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘गर्जितम्’ विशेषण

• मुहुः: repeatedly
• मुहुः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनःपुनरर्थक (adverb “again and again”)

Speaker

Narrator (Purāṇic narration within Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The daitya batters the Goddess with innumerable horn-strikes, roaring repeatedly like dense autumn thunderclouds rolling across the sky.

Characters & Entities

• daitya (unnamed)
• Devī (unnamed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The noisy display of power by adharma is ultimately superficial; divine steadiness is not overcome by mere force and intimidation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; it remains within the broader Tīrthamāhātmya narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.