Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3
Devanagari script
एवं प्रवर्तमानस्य तस्य देवाः सवासवाः । वधार्थं मिलिताश्चक्रुः कथा दुःखसम न्विताः
Transliteration
evaṃ pravartamānasya tasya devāḥ savāsavāḥ | vadhārthaṃ militāścakruḥ kathā duḥkhasama nvitāḥ
Translation
جب وہ اسی طرح بڑھتا چلا گیا تو اندر سمیت دیوتا اس کے وध کے ارادے سے جمع ہوئے، اور ان کی صلاح مشورہ غم سے بھری ہوئی تھی۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय
प्रवर्तमानस्यof (him) who was acting/going on
प्रवर्तमानस्य:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeVerb
Rootप्र + वृत् (धातु) → प्रवर्तमान (कृदन्त, शतृ/वर्तमानकालिक)
Formकृदन्त (वर्तमानकालिक-कर्तरि शतृ); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; तस्य इत्यस्य विशेषण
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
सवासवाःtogether with Vāsava (Indra)
सवासवाः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/सह) + वासव (प्रातिपदिक)
Formसमासः—अव्ययीभाव (वासवेन सह); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवाः इत्यस्य विशेषण
वधार्थम्for the purpose of slaying
वधार्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formसमासः—चतुर्थी-तत्पुरुष (वधाय अर्थः = for killing); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म/प्रयोजन), एकवचन; प्रयोजनार्थे
मिलिताःhaving assembled
मिलिताः:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Rootमिल् (धातु) → मिलित (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवाः इत्यस्य विधेय
चक्रुःdid/made
चक्रुः:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
कथाःplans/counsels (lit. talks)
कथाः:
Karma (Object; what they made/arranged)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
दुःखसमन्विताःaccompanied by sorrow
दुःखसमन्विताः:
Karta (Qualifier of kathāḥ)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त, क्त from अन्वि/अनु+इ)
Formसमासः—तत्पुरुष (दुःखेन समन्विताः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कथाः इत्यस्य विशेषण
Speaker
Sūta (continued narration)
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (implied)
Visual Art Cues
Scene: Devas gathered in a solemn council, Indra at center with downcast gaze; their faces show grief and urgency; a celestial hall dimmed, weapons lowered, plans forming to slay Mahīṣa.
Characters & Entities
D
DevasŚ
Śakra (Indra)M
Mahiṣa (Mahīṣāsura)FAQs
Collective righteous resolve arises when suffering becomes widespread; dharma is protected through unity and purposeful action.
No tīrtha is identified in this verse.
None.