Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

अवध्यः सर्वभूतानां मानुषाणां विशेषतः । मुक्त्वैकां योषितं तेन त्वमस्माभिर्विनिर्मिता

avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ mānuṣāṇāṃ viśeṣataḥ | muktvaikāṃ yoṣitaṃ tena tvamasmābhirvinirmitā

وہ تمام مخلوقات کے لیے ناقابلِ قتل ہے—خصوصاً انسانوں کے لیے۔ صرف ایک عورت کے سوا وہ مارا نہیں جا سکتا؛ اسی لیے ہم نے تمہیں تراشا ہے۔

अवध्यःinvulnerable / not to be slain
अवध्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (qualifier)
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व-भूत (प्रातिपदिक; सर्व + भूत)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सम्बन्ध (of whom)
मानुषाणाम्of humans
मानुषाणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सम्बन्ध
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय; विशेष + तस्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मुक्त्वाhaving left/excepting
मुक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having released/excepting’
एकाम्one (single)
एकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण
योषितम्a woman
योषितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म
तेनby him/therefore
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
विनिर्मिताmade/created
विनिर्मिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निर्मा (धातु) / विनिर्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय; past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे विधेय (predicate)

Devas

Scene: A council of gods reveals the enemy’s boon: invincible to beings, especially men, except for one woman; the gods ‘fashion’/resolve the emergence of a feminine slayer as the destined remedy.

D
Devas
M
Mahiṣa (Dānava)
K
Kātyāyanī (Devī)

FAQs

Adharma’s seeming invincibility is limited; divine justice arises precisely through the ‘exception’ that restores balance.

This verse is mythic rationale within the Tīrtha-māhātmya frame; the Vindhya setting becomes explicit immediately afterward.

None; it explains the boon-condition that necessitates the Goddess’s manifestation.