Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 12›Shloka 9
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

यथा स्युर्ब्राह्मणाः सर्वे सुखिनो हृष्टमानसाः । युष्माभिः पालनं कार्यं तथा सर्वैः समाहितैः । यश्चैतान्भक्तिसंयुक्तः पालयिष्यति भूमिपः । अन्योऽपि परमं तेजः स संप्राप्स्यति भूतले

Transliteration

yathā syurbrāhmaṇāḥ sarve sukhino hṛṣṭamānasāḥ | yuṣmābhiḥ pālanaṃ kāryaṃ tathā sarvaiḥ samāhitaiḥ | yaścaitānbhaktisaṃyuktaḥ pālayiṣyati bhūmipaḥ | anyo'pi paramaṃ tejaḥ sa saṃprāpsyati bhūtale

Translation

“تاکہ تمام برہمن خوش رہیں اور دل سے شادمان ہوں، تم سب پوری توجہ کے ساتھ اسی کے مطابق نظم و حفاظت کرو۔ جو بھی بادشاہ بھکتی سے یکت ہو کر ان (برہمنوں اور ان کے عطیے) کی نگہبانی کرے گا—خواہ وہ بعد کا کوئی اور حکمران ہی کیوں نہ ہو—وہ زمین پر اعلیٰ ترین جلال و نور پائے گا۔”

Word by Word
यथाso that
यथा:
Sambandha (Clause-linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमान/प्रकारवाचक (so that/as)
स्युःmay be
स्युः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः बहुवचनम् (3rd person plural)
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)
सुखिनःhappy
सुखिनः:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)
हृष्टमानसाःwith delighted minds
हृष्टमानसाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट + मानस (प्रातिपदिके; समासः)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine); कर्मधारयः ‘हृष्टं मनः येषाम्’ (glad-minded)
युष्माभिःby you (all)
युष्माभिः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural)
पालनम्protection/maintenance
पालनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपालन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Nom/Acc singular, neuter)
कार्यम्must be done
कार्यम्:
Kriyā (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृत्य-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; कृत्य (gerundive: to be done)
तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; ‘in that manner/likewise’
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural, masculine)
समाहितैःbeing attentive/collected
समाहितैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमाहित (सम्-आ-धा धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural, masculine); क्त-प्रत्यय (collected/attentive)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
एतान्these (Brahmins)
एतान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Accusative plural, masculine demonstrative)
भक्तिसंयुक्तःendowed with devotion
भक्तिसंयुक्तः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ति + संयुक्त (सम्-युज् धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine); तृतीया-तत्पुरुषः ‘भक्त्या संयुक्तः’
पालयिष्यतिwill protect
पालयिष्यति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)
भूमिपःking
भूमिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (particle: also/even)
परमम्supreme
परमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Accusative singular, neuter)
तेजःsplendor/energy
तेजः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Accusative singular, neuter)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
संप्राप्स्यतिwill attain
संप्राप्स्यति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)
भूतलेon earth
भूतले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (Locative singular, neuter)
Speaker

A king/ruler instructing his heirs and retainers

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śaṅkhatīrtha (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The founder proclaims that rulers who protect the Brahmins and their endowment with devotion will gain supreme splendor; the assembly listens, Brahmins serene and joyful in the background.

Characters & Entities
B
Brāhmaṇas
B
Bhūmipa (king)

FAQs

Righteous rule is measured by the protection and contentment of dharmic custodians; devotion-backed protection yields radiance and merit.

Implicitly Śaṅkhatīrtha and its Brahmin-endowed settlement within the Tīrthamāhātmya.

A dharmic injunction (vidhi) to protect Brahmins and their endowed town; it is framed as a devotional duty of kings.

←Previous Verse
Next Verse→