Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

तस्मादाराधयाऽशु त्वं गत्वा लिंगमनुत्तमम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वसिद्धिप्रदायके

Transliteration

tasmādārādhayā'śu tvaṃ gatvā liṃgamanuttamam | hāṭakeśvaraje kṣetre sarvasiddhipradāyake

Translation

پس تم فوراً جا کر ہاٹکیشور کے مقدس کھیتر میں، جو ہر سِدھی دینے والا ہے، اس بے مثال لِنگ کی عبادت کرو۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत्; हेत्वर्थे (therefore)

• आराधय: worship/propitiate
• आराधय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + राध् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• अशु: quickly
• अशु: Modifier (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अशु (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: quickly)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; मध्यमपुरुष; एकवचन; प्रथमा

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having gone)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• अनुत्तमम्: unsurpassed; excellent
• अनुत्तमम्: Modifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; ‘लिङ्गम्’ विशेषणम्

• हाटकेश्वरजे: in/pertaining to Hāṭakeśvara
• हाटकेश्वरजे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: हाटकेश्वर (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (हाटकेश्वरात् जातम्/सम्बद्धम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; ‘क्षेत्रे’ विशेषणम्

• क्षेत्रे: in the sacred field/place
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन

• सर्वसिद्धिप्रदायके: in the place that grants all attainments
• सर्वसिद्धिप्रदायके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + प्रदायक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वासां सिद्धीनां प्रदायकः); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; ‘क्षेत्रे’ विशेषणम्

Speaker

Śukra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Cursed being (Dānava)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim journey scene: the afflicted being sets out toward a radiant liṅga shrine in the Hāṭakeśvara region; the liṅga appears luminous, surrounded by devotees, bilva leaves, and temple lamps, suggesting ‘anuttama’ sanctity.

Characters & Entities

• Śukra
• Liṅga
• Hāṭakeśvara-kṣetra
• Śiva
• siddhi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right worship at the right sacred place becomes a swift, dharmic means to attain spiritual fulfillment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra, praised as “sarva-siddhi-pradāyaka” (bestower of all attainments).

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (ārādhana) of the Śiva-liṅga at Hāṭakeśvara-kṣetra.