Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

ताभ्यां सर्वं समाचक्ष्व वृत्तांतं सूतनंदन । अत्र नः कौतुकं जातं विचित्रं जल्पतस्तव

Transliteration

tābhyāṃ sarvaṃ samācakṣva vṛttāṃtaṃ sūtanaṃdana | atra naḥ kautukaṃ jātaṃ vicitraṃ jalpatastava

Translation

اے سوتا کے فرزند! اُن دونوں کے بارے میں سارا حال ہمیں پوری طرح سنا۔ یہاں ہماری جستجو جاگ اٹھی ہے، کیونکہ تیری حکایت عجیب و رنگارنگ ہے۔

Word by Word

• ताभ्याम्: by those two (by them)
• ताभ्याम्: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), द्विवचनम्; Pronoun, Feminine, Instrumental (3rd), Dual

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; Neuter, Accusative (2nd), Singular

• समाचक्ष्व: tell, relate
• समाचक्ष्व: क्रिया (Predicate)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-चक्ष् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; Imperative, 2nd person, Singular

• वृत्तान्तम्: the account, narrative
• वृत्तान्तम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: वृत्तान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; Masculine, Accusative (2nd), Singular

• सूतनन्दन: O son of the Sūta
• सूतनन्दन: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: सूत-नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: षष्ठी-तत्पुरुषः (सूतस्य नन्दनः); पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; Vocative, Singular

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण (Locative/Setting)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; स्थानवाचक-अव्यय (adverb of place)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), बहुवचनम्; Pronoun, Genitive (6th), Plural

• कौतुकम्: curiosity, wonder
• कौतुकम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: कौतुक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; Neuter, Nominative (1st), Singular

• जातम्: has arisen
• जातम्: क्रिया (Predicate/State)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Past participle, Neuter, Nominative, Singular (used predicatively)

• विचित्रम्: strange, wondrous
• विचित्रम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विचित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Nominative, Singular (qualifying ‘कौतुकम्’)

• जल्पतः: of (you) speaking
• जल्पतः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: जल्प् (धातु) + जल्पत् (शतृ-कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकृदन्तः (शतृ), पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Present participle, Masculine, Genitive, Singular

• तव: your
• तव: सम्बन्ध (Possessor)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; Pronoun, Genitive (6th), Singular

Speaker

Ṛṣis (sages)

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas / assembled sages addressing the Sūta’s son

Visual Art Cues

Scene: A circle of brāhmaṇa sages, seated in a forest-āśrama or sabhā-like setting, lean forward with raised hands in inquiry as the Sūta’s son prepares to narrate; palm-leaf manuscripts and a sacrificial fire suggest sacred transmission.

Characters & Entities

• Sūta (sūtanaṃdana)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverent inquiry (praśna) and attentive listening are upheld as gateways to understanding dharma and tīrtha-māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse functions as a narrative transition within the tīrthamāhātmya discourse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it emphasizes the method of transmission—asking and hearing the full sacred account.