Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

एनां दृष्ट्वा कुमारी या वेदिमध्यं गमिष्यति । सा भविष्यत्यसंदेहः पत्युः प्राणसमा सदा

Transliteration

enāṃ dṛṣṭvā kumārī yā vedimadhyaṃ gamiṣyati | sā bhaviṣyatyasaṃdehaḥ patyuḥ prāṇasamā sadā

Translation

جو کنواری اسے دیکھ کر ویدی کے بیچ (رسم کے لیے) داخل ہوگی، وہ بلا شبہ ہمیشہ اپنے شوہر کو اس کی جان کے برابر عزیز ہوگی۔

Word by Word

• एनाम्: her/this (woman)
• एनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• कुमारी: a maiden
• कुमारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुमारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• या: who
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• वेदी: of the altar
• वेदी: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वेदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन (stem member in compound)

• मध्यम्: the middle
• मध्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• गमिष्यति: will go
• गमिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• असंदेहः: without doubt
• असंदेहः: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अ (नञ्) + संदेह (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोग (adverbial: without doubt)

• पत्युः: of (her) husband
• पत्युः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• प्राणसमा: equal to (his) life
• प्राणसमा: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राण (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान-तत्पुरुष (प्राणैः समा)

• सदा: always
• सदा: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (always)

Speaker

Ascetic women (tāpasyāḥ), contextual

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A maiden, after viewing Damayantī’s revered form, proceeds toward the central altar for a rite; women attendants guide her; the altar is decorated with flowers; the mood is auspicious and bridal.

Characters & Entities

• Damayantī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana (sacred viewing) and entering rites with purity and devotion are said to yield harmony and deep mutual affection in married life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A local sacred observance centered on Damayantī is implied; the specific tīrtha name is not stated in this single verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A maiden is encouraged to take darśana of Damayantī and then proceed to the vedi (altar area) as part of the rite, with promised marital benefit.