Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

एतत्पुरं मया दत्तमेभिर्ग्रामैः समन्वितम् । एतेभ्यो ब्राह्मणेंद्रेभ्यः श्रद्धापूतेन चेतसा

Transliteration

etatpuraṃ mayā dattamebhirgrāmaiḥ samanvitam | etebhyo brāhmaṇeṃdrebhyaḥ śraddhāpūtena cetasā

Translation

“یہ شہر، ان دیہات کے ساتھ، میں نے ان برہمنوں کے سرداروں کو عطا کیا ہے—ایسے دل کے ساتھ جو شردھا (ایمان) سے پاک ہوا ہے۔”

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (Neuter, Accusative, Singular)

• पुरम्: city
• पुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd), एकवचन (Instrumental singular pronoun)

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Karma (Predicate object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: दत्त (कृदन्त; धातु √दा (दाने) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (Neuter, Accusative, Singular; 'given')

• एभिः: with these
• एभिः: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (Masculine, Instrumental, Plural)

• ग्रामैः: villages
• ग्रामैः: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन (Masculine, Instrumental, Plural)

• समन्वितम्: endowed/combined
• समन्वितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समन्वित (कृदन्त; धातु √इ (गत्यर्थे) उपसर्ग सम्+अनु + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (Neuter, Accusative, Singular; 'endowed with')

• एतेभ्यः: to these
• एतेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), बहुवचन (Dative plural pronoun)

• ब्राह्मण: brahmins
• ब्राह्मण: Sambandha (Compound-member relation)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), बहुवचन (compound-member; Masculine, Dative, Plural)

• इन्द्रेभ्यः: to the foremost among brahmins
• इन्द्रेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), बहुवचन; कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (ब्राह्मणेन्द्र = ब्राह्मणानाम् इन्द्रः / ब्राह्मणेषु इन्द्रः) (Masculine, Dative, Plural)

• श्रद्धा: faith
• श्रद्धा: Sambandha (Compound-member relation)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd) एकवचन (compound-member; Feminine, Instrumental, Singular)

• पूतेन: purified by faith
• पूतेन: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Adjective
• Root: पूत (कृदन्त; धातु √पू (पवने/शोधने) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (श्रद्धापूत = श्रद्धया पूतः) (Instrumental Singular)

• चेतसा: with mind/heart
• चेतसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (Neuter, Instrumental, Singular)

Speaker

King (mahīpati) issuing a formal statement of donation

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A formal declaration of donation: the donor gestures toward the city and villages symbolically (maps, soil, water-pot), Brahmin elders seated as recipients, witnesses present.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity becomes spiritually potent when offered with śraddhā; faith purifies intention and stabilizes dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate focus is a donated settlement (pura) within the broader tīrtha narrative; the verse itself highlights the sanctity of endowments.

What ritualistic prescription is mentioned?

A formal dāna: gifting a city along with villages to Brahmin recipients (brahmadeya-style endowment).