Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

भविष्यसि न संदेहः सर्वरोगविवर्जितः । वयं ते दर्शयिष्यामः प्राप्ते काले यथोदिते

Transliteration

bhaviṣyasi na saṃdehaḥ sarvarogavivarjitaḥ | vayaṃ te darśayiṣyāmaḥ prāpte kāle yathodite

Translation

“تم بے شک ہر بیماری سے پاک ہو جاؤ گے—اس میں کوئی شک نہیں۔ جب مقررہ وقت آئے گا، ہم تمہیں لے جا کر (رِیت اور جگہ) دکھا دیں گے، جیسا کہا گیا ہے۔”

Word by Word

• भविष्यसि: you will become
• भविष्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• न: not; no
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध (negation particle)

• संदेहः: doubt
• संदेहः: Sambandha (Assertion/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: संदेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वाक्ये ‘न संदेहः’ इति निपातवत् (no doubt)

• सर्व-रोग-विवर्जितः: free from all diseases
• सर्व-रोग-विवर्जितः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक) + वि + वर्ज् (धातु) → विवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (त्वम्-सम्बन्धि); तत्पुरुषः: सर्वैः रोगैः विवर्जितः

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/सम्प्रदान) एकवचन (ते = ‘to you/for you’); सर्वनाम

• दर्शयिष्यामः: we will show
• दर्शयिष्यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) णिच् → दर्शय (causative)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; णिजन्त (causative)

• प्राप्ते: when (the time) has arrived
• प्राप्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘काले’ इत्यस्य विशेषणम्; लोकेटिव्-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सप्तमी-सम्बन्ध (locative absolute with ‘प्राप्ते’)

• यथा-उदिते: as stated
• यथा-उदिते: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावः; ‘यथोदित’ = ‘as stated’; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन, ‘काले’ इत्यन्वयः

Speaker

Brāhmaṇas

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Candrāṅka-tīrtha

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: The king

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas reassure the king that he will be free of all diseases and promise to lead him at the proper time, indicating a guided pilgrimage to the exact bathing spot.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• King (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful adherence to tīrtha-dharma under proper guidance yields both worldly well-being and sacred merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same tīrtha of this adhyāya is intended, later named Śaṅkha-tīrtha in the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Follow the prescribed time and be guided to perform the rite correctly; the core act is tīrtha-snānā.