Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

भैरवे भैरवाकारममरं पूर्वसागरे । सप्तगोदावरे भीमं स्वयंभूर्निर्मलेश्वरे

bhairave bhairavākāramamaraṃ pūrvasāgare | saptagodāvare bhīmaṃ svayaṃbhūrnirmaleśvare

بھیرَو میں وہ بھیرَو ہی کی صورت میں جلوہ گر ہے؛ مشرقی سمندر میں وہ ‘اَمَر’ (لازوال) کے نام سے پوجا جاتا ہے۔ سَپت گوداوری میں وہ بھیَم (ہیبت ناک قوت والا) ہے، اور نِرملیشور میں وہ سویمبھو—خود ظاہر ہونے والا شِو ہے۔

भैरवेat Bhairava (tīrtha/place)
भैरवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
भैरवाकारम्having the form of Bhairava
भैरवाकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootभैरव + आकार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (भैरवस्य आकारः)
अमरम्immortal
अमरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूर्वसागरेin the eastern ocean
पूर्वसागरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व + सागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (पूर्वः सागरः)
सप्तगोदावरेat Saptagodāvara (place)
सप्तगोदावरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसप्त + गोदावर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (सप्त गोदावराः/गोदावरी-सम्बन्धः)
भीमम्Bhīma (name of Śiva/linga)
भीमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्भूःSvayambhū (self-manifest)
स्वयम्भूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
निर्मलेश्वरेat Nirmaleśvara (place/linga)
निर्मलेश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिर्मल + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (निर्मलः ईश्वरः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Bhairava; Pūrvāsāgara; Saptagodāvara; Nirmaleśvara

Type: kshetra

Listener: Devi (addressed as ‘devī’ in the surrounding passage)

Scene: A pilgrimage-map tableau: four vignettes around a central Śiva-liṅga—Bhairava-form with trident and skull-garland; a serene ‘Amara’ liṅga by the eastern sea; a fierce Bhīma liṅga near branching Godāvarī mouths; a naturally arisen (svayaṃbhū) liṅga at a pristine Nirmaleśvara grove.

Ś
Śiva
B
Bhairava
P
Pūrvasāgara (Eastern Ocean)
S
Saptagodāvara
N
Nirmaleśvara
B
Bhīma
S
Svayaṃbhū
A
Amara

FAQs

The Lord is both awe-inspiring (Bhairava, Bhīma) and transcendent (Amara), and he can be directly encountered as self-manifest (Svayaṃbhū) in holy places.

Bhairava-kṣetra, the Pūrvasāgara (Eastern Ocean region), Saptagodāvara, and Nirmaleśvara.

No explicit ritual is stated; the verse emphasizes darśana and nāma-recitation associated with each tīrtha.