Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
अष्टषष्टिस्तु क्षेत्राणां मदीयानां समंततः । संस्थितास्ति महाभागा येषु मत्संस्थितिः सदा
Transliteration
aṣṭaṣaṣṭistu kṣetrāṇāṃ madīyānāṃ samaṃtataḥ | saṃsthitāsti mahābhāgā yeṣu matsaṃsthitiḥ sadā
Translation
“بے شک میرے اڑسٹھ مقدس کِشتَر چاروں طرف پھیلے ہوئے ہیں، اے خوش نصیبو! جن میں میری حضوری ہمیشہ قائم رہتی ہے۔”
Word by Word
अष्ट-षष्टिःsixty-eight
अष्ट-षष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन — Feminine, Nominative singular; द्वन्द्व (संख्यासमाहार): 68
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक) — particle ‘but/indeed’
क्षेत्राणाम्of the sacred fields/places
क्षेत्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन — Neuter, Genitive plural
मदीयानाम्my/pertaining to me
मदीयानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमदीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन — Neuter, Genitive plural; विशेषण
समन्ततःon all sides/everywhere
समन्ततः:
Adhikarana (Scope/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (परितः/सर्वतः अर्थे) — adverb
संस्थिताःsituated/established
संस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — PPP, Masculine, Nominative plural
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — Present, 3rd person singular
महाभागाःthe greatly fortunate (ones)
महाभागाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative plural; कर्मधारय: ‘महान् भागः येषाम्’ (as substantive: ‘greatly fortunate ones’)
येषुin which
येषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन — Pronoun, Locative plural
मत्-संस्थितिःmy presence/abiding
मत्-संस्थितिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रातिपदिक, षष्ठ्यर्थे) + संस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन — Feminine, Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘मम संस्थितिः’
सदाalways
सदा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) — adverb of time
Speaker
Rudra (Śiva)
Characters & Entities
Ś
ŚivaK
KṣetraFAQs
Pilgrimage is meaningful because the divine presence is understood as enduringly established in designated kṣetras.
Rather than a single site, the verse glorifies a network: sixty-eight Śaiva kṣetras where Śiva’s presence is said to be constant.
No direct prescription; it provides a doctrinal basis for tīrtha-yātrā and shrine-centered worship across Śiva’s kṣetras.