Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 123

Devanagari script

ढौकनीयं तथाऽयातं तल्लंकायाः पृथग्विधम् । शासनानि तथान्यानि गजाश्वसहितानि च

Transliteration

ḍhaukanīyaṃ tathā'yātaṃ tallaṃkāyāḥ pṛthagvidham | śāsanāni tathānyāni gajāśvasahitāni ca

Translation

اور لنکا سے بھی طرح طرح کے تحفے پہنچے؛ اسی طرح دوسرے فرمان اور عطیے بھی آئے، ہاتھیوں اور گھوڑوں سمیت۔

Word by Word

• ढौकनीयम्: a gift/that which is to be presented
• ढौकनीयम्: कर्ता/कर्म (Contextual; item described)
• Type: Noun
• Root: ढौकनीय (प्रातिपदिक; कृदन्त-योग्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन

• तथा: also/likewise
• तथा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (so/also)

• आयातम्: having come/arrived
• आयातम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: या (धातु) उपसर्ग-आ + → आयात (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘ढौकनीयम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• तत्: of that
• तत्: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; ‘लङ्कायाः’ इत्यस्य विशेषणरूपेण (of that Laṅkā)

• लङ्कायाः: of Laṅkā
• लङ्कायाः: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• पृथग्विधम्: of various kinds
• पृथग्विधम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: पृथग्विध (प्रातिपदिक) = पृथक् + विध
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; ‘ढौकनीयम्’ इत्यस्य विशेषणम्; कर्मधारयः

• शासनानि: edicts/orders/documents
• शासनानि: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन

• तथा: also
• तथा: समुच्चय/क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: समुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (also/likewise)

• अन्यानि: other
• अन्यानि: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन; ‘शासनानि’ इत्यस्य विशेषणम्

• गजाश्वसहितानि: accompanied by elephants and horses
• गजाश्वसहितानि: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: गजाश्वसहित (प्रातिपदिक) = गज + अश्व + सहित
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन; ‘शासनानि’ इत्यस्य विशेषणम्; समाहार-द्वन्द्व (गजाश्व) + तृतीया-तत्पुरुष (गजाश्वैः सहितानि)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

Speaker

Unspecified narrator (continuation of Sūta’s narrative context; explicit marker not repeated in this verse)

Visual Art Cues

Scene: Caravans and envoys arrive bearing Laṅkā’s diverse gifts; scribes present copper-plate-like charters (śāsana); elephants and horses stand adorned, signaling formal endowment and alliance.

Characters & Entities

• Laṅkā
• Gaja (elephants)
• Aśva (horses)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The narrative praises abundance used in righteous distribution—wealth and power are shown as supports for dharma when offered appropriately.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; Laṅkā is mentioned as a place of origin for gifts.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; it describes the arrival and bestowal of gifts and endowments.