Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 111

ततस्तु भोजनं तेषां यद्भविष्यति भूतले । तद्वक्ष्यामि स्थिरो भूत्वा शृणु देवप्रपूजक

tatastu bhojanaṃ teṣāṃ yadbhaviṣyati bhūtale | tadvakṣyāmi sthiro bhūtvā śṛṇu devaprapūjaka

پھر زمین پر انہیں جو کھانا نصیب ہوگا، وہ میں ثابت قدم ہو کر بیان کرتا ہوں۔ اے دیوتاؤں کے پوجنے والے، ٹھہر کر سن۔

ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्ययम् (then, thereafter)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle: but/indeed)
भोजनम्food, eating
भोजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (predicate/subject)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
यत्which/what
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक (relative)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
भूतलेon the earth/ground
भूतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'यत् ... तत्' correlative
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
स्थिरःsteady, firm
स्थिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृ-विशेषणम् (of the speaker)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootभू (धातु) + त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund)
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकारः, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
देवप्रपूजकO worshipper of the gods
देवप्रपूजक:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + प्रपूजक (प्रातिपदिक; प्र+पूज् धातोः ण्वुल्)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (देवान् प्रपूजयति इति); पुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Kuśa

Type: kshetra

Listener: Devaprapūjaka

Scene: A teacher-figure (Kuśa) pauses after prior commands and prepares to explain the earthly ‘food’ of the afflicted beings; the listener is urged to be steady and attentive, hands folded in reverence.

K
Kuśa

FAQs

Ritual order is taught with clarity: one should listen attentively to dharmic instruction concerning offerings and consequences.

The tīrtha framework is Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; the verse introduces rules rather than naming the locale.

An impending prescription about what constitutes the ‘food’ (bhojana/āhāra) for those beings on earth—continued in subsequent verses.