Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 63
Devanagari script
तथातथा ममातीव क्षुद्वृद्धिं संप्रगच्छति । जाने किं भक्षयाम्याशु दृषदः काष्ठमेव वा
Transliteration
tathātathā mamātīva kṣudvṛddhiṃ saṃpragacchati | jāne kiṃ bhakṣayāmyāśu dṛṣadaḥ kāṣṭhameva vā
Translation
اسی طرح میری بھوک بہت زیادہ بڑھتی گئی۔ میں نے سوچا: میں فوراً کیا کھاؤں—پتھر، یا لکڑی ہی؟
Word by Word
तथा तथाagain and again / in that manner repeatedly
तथा तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-प्रयोगः (reduplication for emphasis)
ममof me / my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
अतीवexceedingly
अतीव:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रता-वाचक क्रियाविशेषण (intensifier)
क्षुद्वृद्धिम्increase of hunger
क्षुद्वृद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक) + वृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षुधायाः वृद्धि: increase of hunger)
संप्रगच्छतिgoes to / attains / increases
संप्रगच्छति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः सम्+प्र
जानेI know
जाने:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
भक्षयामिshall I eat / do I eat
भक्षयामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
दृषदःstones
दृषदः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदृषद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन (Vedic/epic variant form for दृषदः = दृषदः/दृषदः < दृषदः; intended: दृषदः = stones)
काष्ठम्wood
काष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
एवindeed / just
एव:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
वाor
वा:
Connector (सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक समुच्चय (disjunctive conjunction)
Speaker
Narrator (first-person voice)
Visual Art Cues
Scene: A hungry soul in a celestial setting, looking around in desperation, imagining even stones or wood as food; the contrast between heavenly surroundings and inner deprivation is central.
FAQs
Unmet needs in the subtle realm can mirror failures of compassion in life, foreshadowing the doctrine of karmic reciprocity.
No tīrtha is mentioned in this individual verse.
Not stated directly here, but the theme points toward the merit of anna-dāna (giving food).