Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

मम सत्यं भवेद्वाक्य मेतस्मादहमागतः । प्राप्तराज्यप्रतिष्ठोऽपि तव भ्राता महाबलः

Transliteration

mama satyaṃ bhavedvākya metasmādahamāgataḥ | prāptarājyapratiṣṭho'pi tava bhrātā mahābalaḥ

Translation

میری بات سچ ٹھہرے—اسی سبب میں آیا ہوں۔ تمہارا نہایت زورآور بھائی اگرچہ بادشاہی پا کر تخت پر قائم ہو چکا ہے، پھر بھی غرور کے خطرے اور دھرم کی لگام کو یاد رکھنا۔

Word by Word

• मम: my
• मम: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धे

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (वाक्यम्)

• भवेत्: may be
• भवेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचन

• वाक्यम्: statement, word
• वाक्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मेतस्मात्: from this (on my part: 'my... from this')
• मेतस्मात्: Shashthi-sambandha + Apadana (Genitive + Ablative/षष्ठी + अपादान)
• Type: Noun
• Root: मद् + एतस्मात् (सन्धि)
• Form: मद् (अस्मद्) षष्ठी (6th) एकवचन + एतद्-प्रातिपदिक तस्मात् (पञ्चमी 5th, एकवचन, नपुंसक/पुं); सन्धिः: मे + एतस्मात्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन

• आगतः: has come
• आगतः: Vidheyavisheshana (Predicate participle/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: आ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भूतकृत्; अहम्-सम्बद्धः

• प्राप्तराज्यप्रतिष्ठः: established in the obtained kingdom
• प्राप्तराज्यप्रतिष्ठः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राप्त (प्र + आप्/आप्नोति, कृदन्त क्त) + राज्य (प्रातिपदिक) + प्रतिष्ठ (प्रति + स्था, कृदन्त क्त) (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः (तत्पुरुषः): प्राप्तं राज्यं यस्य सः / राज्ये प्रतिष्ठितः; विशेषणम् (भ्राता)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (even/also)

• तव: your
• तव: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धे

• भ्राता: brother
• भ्राता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• महाबलः: mighty, of great strength
• महाबलः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः: महान् बलः यस्य सः; विशेषणम् (भ्राता)

Speaker

Rāma (implied, addressing Vibhīṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu-tīrtha (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A messenger/teacher figure declares the purpose of his coming: to speak truth and caution about a powerful brother already enthroned—success must not become arrogance.

Characters & Entities

• Rāma
• Vibhīṣaṇa
• Brother of Vibhīṣaṇa (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthful counsel is offered to protect dharma even after power is secured; stability must be guided by righteousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly referenced in this line; it functions as narrative linkage within the tīrtha-māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here.