Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

एतत्खङ्गं गृहीत्वाशु मां प्रभो विनिपातय । येन ते स्यादृतं वाक्यं प्रतिज्ञातं च यत्पुरा

etatkhaṅgaṃ gṛhītvāśu māṃ prabho vinipātaya | yena te syādṛtaṃ vākyaṃ pratijñātaṃ ca yatpurā

“یہ تلوار لے کر، اے پرَبھو، فوراً مجھے گرا دو؛ تاکہ آپ کا کلام سچا رہے اور جو پرتیگیا آپ نے پہلے کی تھی وہ پوری ہو جائے۔”

एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (खङ्गम् इति विशेष्य)
खङ्गम्sword
खङ्गम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootखङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive): ‘having taken/held’
आशुquickly
आशु:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formशीघ्रार्थक अव्यय (quickly)
माम्me
माम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
विनिपातयstrike down / kill
विनिपातय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पत् (धातु) + वि + नि (उपसर्ग)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative sense in usage: ‘cause to fall/strike down’
येनby which/so that
येन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (‘by which/so that’)
तेyour
ते:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन (enclitic); ‘of you/your’
स्यात्may be / would become
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ऋतम्true
ऋतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (वाक्यम् इति विशेष्य)
वाक्यम्statement/word
वाक्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रतिज्ञातम्promised
प्रतिज्ञातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु) + प्रति (उपसर्ग)
Formक्त (भूतकृदन्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘promised’ (वाक्यम् इति विशेषणभाव)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (‘which’)
पुराformerly
पुरा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (formerly/before)

Lakṣmaṇa

Scene: Lakṣmaṇa offers the sword to Rāma, urging him to strike; his face is steady yet sorrow-tinged, embodying heroic renunciation.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāma
K
Khaṅga (sword)
P
Pratijñā (vow/promise)

FAQs

Upholding truth and vows is treated as sacred—even when it demands personal loss and sacrifice.

The narrative remains embedded in the Tīrthamāhātmya sacred setting; the site-context frames the ethical gravity of vow-keeping.

No ritual act is prescribed; the verse emphasizes dharmic obligation to keep one’s pledged word (pratijñā).