Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

Devanagari script

किं तु मे बत उक्तेन जाने न च तवाग्रतः । शरणार्थी ह्यहं प्राप्तः सुरैः सह तवांतिकम्

Transliteration

kiṃ tu me bata uktena jāne na ca tavāgrataḥ | śaraṇārthī hyahaṃ prāptaḥ suraiḥ saha tavāṃtikam

Translation

“لیکن ہائے! میرے کہنے سے کیا حاصل؟ تمہارے سامنے میں کچھ نہیں جانتا کہ کیا کروں۔ میں دیوتاؤں کے ساتھ تمہارے حضور پناہ کا طالب بن کر آیا ہوں۔”

Word by Word

• किम्: what (use)
• किम्: Particle (Discourse)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोग; प्रश्न/निषेधार्थे निपात (what use?)

• तु: but
• तु: Connector (Contrast)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (but/however)

• मे: my/to me
• मे: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; अत्र षष्ठी (my)

• बत: alas
• बत: Particle (Exclamation)
• Type: Indeclinable
• Root: बत (अव्यय)
• Form: अव्यय; खेद/विस्मयार्थक निपात (alas/indeed)

• उक्तेन: by what is said / by speech
• उक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle used as noun); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/करण), एकवचन

• जाने: I know
• जाने: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद; उत्तमपुरुष, एकवचन

• न: not
• न: Particle (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक निपात (negation)

• च: and
• च: Connector (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; मध्यमपुरुष सर्वनाम

• अग्रतः: in front (of)
• अग्रतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक (in front of)

• शरण-अर्थी: one seeking refuge
• शरण-अर्थी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक) + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुष (शरणाय अर्थी)

• हि: indeed/for
• हि: Particle (Reason/Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/हेतुवाचक निपात

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उत्तमपुरुष सर्वनाम

• प्राप्तः: have come, arrived
• प्राप्तः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सुरैः: with the gods
• सुरैः: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/सह), बहुवचन

• सह: together with
• सह: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (with)

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अन्तिकम्: near presence, vicinity
• अन्तिकम्: Karma (Goal/Object of motion)
• Type: Noun
• Root: अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/कर्म), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (प्राप्तः इति)

Speaker

Indra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra, accompanied by the gods, admits uncertainty and seeks refuge before the addressed figure; the composition shows a humbled leader with folded hands, a cluster of devas behind him.

Characters & Entities

• Indra
• Devas (Suras)
• Bali

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Surrender and humility open the way for resolution when power and pride fail.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse centers on śaraṇāgati within the Kedārakhaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes taking refuge (śaraṇa) as a dharmic posture.