Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33

देवा ऊचुः । अस्य मूलं त्वया विष्णो पद्मोद्भव च मस्तकम् । युवाभ्यां च विलोक्यं स्यात्स्थाने स्यात्परिपालकौ

devā ūcuḥ | asya mūlaṃ tvayā viṣṇo padmodbhava ca mastakam | yuvābhyāṃ ca vilokyaṃ syātsthāne syātparipālakau

دیوتاؤں نے کہا: “اے وِشنو! تم اس کی جڑ تلاش کرو؛ اور اے کنول سے پیدا ہونے والے (برہما)! تم اس کی چوٹی۔ تم دونوں اسے دیکھ کر جانچ لو؛ اور اپنے اپنے مقام پر نگہبان بن کر قائم رہو۔”

देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग (pronoun), षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
मूलम्root/base
मूलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as object to be sought/seen
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (pronoun), तृतीया (3rd/करण), एकवचन
विष्णोO Viṣṇu
विष्णो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
पद्म-उद्भवO Lotus-born (Brahmā)
पद्म-उद्भव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ब्रह्मणः नाम (epithet of Brahmā)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
मस्तकम्top/head
मस्तकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमस्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as object to be sought/seen
युवाभ्याम्by you two
युवाभ्याम्:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्विवचन-प्रयोगः; तृतीया (3rd/करण), द्विवचन (dual)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
विलोक्यम्to be looked at/seen
विलोक्यम्:
Karma (Predicate to be accomplished/कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + लोक् (धातु)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (to be seen)
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
स्थानेin (your) place/position
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
परिपालकौthe two guardians/protectors
परिपालकौ:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरि + पालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्तरि प्रयोगः (as predicate nominative for the two)

Devas

Tirtha: Kedāra-liṅga

Type: kshetra

Scene: The gods formally assign tasks: Viṣṇu to seek the base, Brahmā to seek the summit; both stand poised for ascent/descent while others remain as guardians around the liṅga.

V
Viṣṇu
B
Brahmā
D
Devas

FAQs

Spiritual authority is tested: even Brahmā and Viṣṇu must seek, and the Infinite remains beyond grasp—teaching humility and truthfulness.

Kedāra-khaṇḍa’s liṅga revelation, supporting Kedāra’s fame as a place where Śiva’s supremacy is shown.

None; it assigns a divine task (seeking root and summit) within the narrative.