Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20
Devanagari script
यावदाश्रममभ्येत्य तावच्छून्यं व्यलोकयन् । परस्परमथोचुस्ते पत्न्यः सर्वाः कुतो गताः
Transliteration
yāvadāśramamabhyetya tāvacchūnyaṃ vyalokayan | parasparamathocuste patnyaḥ sarvāḥ kuto gatāḥ
Translation
جب وہ آشرم میں واپس آئے تو اسے خالی پایا۔ پھر وہ آپس میں کہنے لگے، “ہماری سب بیویاں کہاں چلی گئیں؟”
Word by Word
यावत्until
यावत्:
Kriya-viseshana (Temporal/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय; कालपरिमाणवाचक (until/as long as)
आश्रमम्the hermitage
आश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअभि-इ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having approached’
तावत्then/so long
तावत्:
Kriya-viseshana (Temporal/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय; तावदवधि-सूचक (so long/then)
शून्यंempty
शून्यं:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम्
व्यलोकयन्looking around
व्यलोकयन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-लोक् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन/बहुवचन-प्रयोगे समूहार्थे; ‘observing/looking’
परस्परम्to one another
परस्परम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय; परस्पर-क्रियाविशेषण (mutually/to one another)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
ऊचुःthey said
ऊचुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनाम
पत्न्यःwives
पत्न्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषणम्
कुतःfrom where
कुतः:
Kriya-viseshana (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक (whence/from where)
गताःhave gone
गताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगता (प्रातिपदिक; √गम् क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्यय भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग प्रथमा बहुवचन (पत्न्यः इति विषयः); ‘gone’ (elliptic ‘are’)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra vicinity āśrama
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Sages return to a silent hermitage: empty huts, cold hearth, still water-pot; they look at one another in confusion, hands raised in questioning gestures.
Characters & Entities
Ā
āśramaṚ
ṛṣayaḥ (implied)P
patnyaḥFAQs
Dharma is examined through sudden reversals, prompting self-inquiry before accusation.
Kedāra-khaṇḍa’s sacred setting (the hermitage in the Kedāra region).
None.