Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 106

Devanagari script

गुरोर्मुखाच्च संप्राप्तशिवपूजारताश्च ये । शिवरूपेण ये विश्वं पश्यंति कृतनिश्चयाः

Transliteration

gurormukhācca saṃprāptaśivapūjāratāśca ye | śivarūpeṇa ye viśvaṃ paśyaṃti kṛtaniścayāḥ

Translation

جنہوں نے گرو کے اپنے دہن سے تعلیم پائی اور شِو پوجا میں رَمے رہتے ہیں—وہ پختہ عزم والے بھکت سارے جگت کو شِو ہی کا روپ دیکھتے ہیں۔

Word by Word

• गुरोः: of the guru
• गुरोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular

• मुखात्: from (the) mouth
• मुखात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• संप्राप्त-शिव-पूजा-रताः: those devoted to Śiva-worship, having attained (it)
• संप्राप्त-शिव-पूजा-रताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: संप्राप्त (सम्+प्र+आप् धातु, क्त/कृदन्त) + शिव (प्रातिपदिक) + पूजा (प्रातिपदिक) + रत (रम् धातु, क्त/कृदन्त; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; समासः: (शिवपूजायां रताः) तत्पुरुषः, पूर्वपदेन ‘संप्राप्त’ इति विशेषणसम्बन्धः

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Relative pronoun, nominative plural

• शिव-रूपेण: in the form of Śiva / as Śiva
• शिव-रूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — Instrumental singular; समासः: शिवस्य रूपम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Relative pronoun, nominative plural

• विश्वम्: the universe
• विश्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन — they see

• कृत-निश्चयाः: firmly resolved / of fixed conviction
• कृत-निश्चयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातु, क्त/कृदन्त) + निश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; समासः: कृतः निश्चयः येषाम् इति (कृतनिश्चय) बहुव्रीहिवत् प्रयोगः, परन्तु रूपतः कृत-निश्चय इति तत्पुरुषसमास-आधारित विशेषण

Speaker

Unspecified in snippet (context: Māheśvarakhaṇḍa discourse; likely Sūta/Lomaharṣaṇa narrating to sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (ṛṣis/seekers typical of Skanda narrative frames)

Visual Art Cues

Scene: A serene Himalayan shrine setting: a guru instructs a disciple; the disciple’s vision expands to perceive mountains, rivers, pilgrims, and the liṅga as one Śiva-form.

Characters & Entities

• Śiva
• Guru

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True Śaiva practice is grounded in guru-instruction and culminates in seeing all existence as permeated by Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within Kedārakhaṇḍa, the Skanda Purāṇa section praising the Kedāra sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Receive Śiva-worship instruction through the guru and remain devoted to regular Śivapūjā.