Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 92

Devanagari script

एवं भक्तिपराणां च महेशे च जगद्गुरौ । सिद्धिः करतले तेषां सत्यं प्रतिवदामि वः

Transliteration

evaṃ bhaktiparāṇāṃ ca maheśe ca jagadgurau | siddhiḥ karatale teṣāṃ satyaṃ prativadāmi vaḥ

Translation

یوں جو لوگ جگت گُرو مہیش کی بھکتی میں رَت رہتے ہیں، اُن کے لیے سِدھی گویا ہتھیلی پر رکھی ہوتی ہے؛ یہ سچ میں تم سے کہتا ہوں۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध-प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus/in this way')

• भक्तिपराणाम्: of those devoted (in bhakti)
• भक्तिपराणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (उपपद/तत्पुरुष: 'भक्तौ पराः' = devoted to devotion), पुंलिङ्ग (समूह/जनाः implied), षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connective/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• महेशे: in/with regard to Maheśa (Śiva)
• महेशे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connective/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• जगद्गुरौ: in the teacher of the world
• जगद्गुरौ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'जगतः गुरुः'), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• सिद्धिः: success, attainment
• सिद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• करतले: in the palm (of the hand)
• करतले: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'करस्य तलम्'), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• सत्यम्: truly
• सत्यम्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध-प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-प्रयोगः (used adverbially: 'truly')

• प्रतिवदामि: I declare/affirm
• प्रतिवदामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति + वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present indicative), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद

• वः: to you (all)
• वः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी (4th/सम्प्रदान or 6th/सम्बन्ध), बहुवचन; here dative sense 'to you'

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), addressing the sages

Characters & Entities

• Maheśa
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wholehearted devotion to Śiva makes spiritual accomplishment readily attainable.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra (context), framed as a locus where Śiva’s grace makes siddhi accessible.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is listed; it recommends bhakti as the principal means.