Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57
Devanagari script
इति विज्ञापितस्तेन राज्ञा शंभुः प्रतापिना । चकार वचनं तस्य भक्तस्य च चिकीर्षितम्
Transliteration
iti vijñāpitastena rājñā śaṃbhuḥ pratāpinā | cakāra vacanaṃ tasya bhaktasya ca cikīrṣitam
Translation
یوں اُس باجلال بادشاہ کی عرضداشت پر شَمبھو نے اُس کی بات مان لی اور اپنے بھکت کی مراد کے مطابق مطلوبہ کام پورا کر دیا۔
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (thus)
विज्ञापितःhaving been informed/requested
विज्ञापितः:
Karta (Subject in passive sense/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृ-विशेष्य
तेनby him
तेन:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
शंभुःŚambhu
शंभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रतापिनाby the mighty
प्रतापिना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रतापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'राज्ञा')
चकारdid/made
चकार:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
वचनम्the word/command
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
भक्तस्यof the devotee
भक्तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक; √भज् + क्त)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
चिकीर्षितम्intended to be done (desired)
चिकीर्षितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + सन् (इच्छार्थ) → चिकीर्ष् (धातु-रूप) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; 'वचनम्' इत्यस्य विशेषणम्
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A radiant king petitions Śaṁbhu; Śiva, compassionate and majestic, assents and acts to fulfill the devotee’s intended request.
Characters & Entities
Ś
Śaṁbhu (Śiva)Ś
Śveta (implied king/devotee)FAQs
Devotion (bhakti) and sincere supplication move Śiva to act; divine grace aligns with dharma and cosmic welfare.
Kedāra, within the Kedārakhaṇḍa Mahātmya narrative.
No explicit rite; it highlights prayerful petition and the Lord’s responsive grace.