Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8
Devanagari script
तारकस्य वचः श्रुत्वा मुचुकुंदोऽभ्यभाषत । मया हतोऽसि दैत्येंद्र नान्यो भवितुमर्हसि
Transliteration
tārakasya vacaḥ śrutvā mucukuṃdo'bhyabhāṣata | mayā hato'si daityeṃdra nānyo bhavitumarhasi
Translation
تارک کی بات سن کر مُچُکُند نے کہا: “اے دَیتیہوں کے سردار! تُو میرے ہاتھوں مارا گیا ہے؛ اس کے سوا کچھ ہو ہی نہیں سکتا۔”
Word by Word
तारकस्यof Tāraka
तारकस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
वचःspeech, words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (adverbial)
TypeIndeclinable
Root√श्रु (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having heard)
मुचुकुंदःMucukunda
मुचुकुंदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुचुकुंद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभ्यभाषतreplied, spoke to
अभ्यभाषत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√भाष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृ)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
हतःkilled, slain
हतः:
Kriyā (as predicate with असि)
TypeAdjective
Root√हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
दैत्येन्द्रO lord of demons
दैत्येन्द्र:
Sambodhana (address)
TypeNoun
Rootदैत्य + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दैत्यानाम् इन्द्रः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
अन्यःanother (one)
अन्यः:
Karta (predicate nominal)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवितुम्to be, to become
भवितुम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√भू (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; अर्हसि-क्रियायाः कर्म (object of 'are fit')
अर्हसिyou are fit/deserve
अर्हसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
Speaker
Mucukunda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Mucukunda answers calmly yet forcefully: ‘You are slain by me, lord of daityas; it cannot be otherwise,’ projecting unwavering certainty amid battle.
Characters & Entities
M
MucukundaT
TārakaFAQs
It conveys steadfastness in duty and the sense of moral inevitability when adharma meets its consequence.
Kedārakhaṇḍa situates the episode within the Kedāra sacred landscape, though this verse is not a phalaśruti.
None.