Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

त्रिशूलधारिणः सर्वे सर्वे सर्पागभूषणाः । सचंद्रशेखराः सर्वे जटाजूटविभूषिताः

Transliteration

triśūladhāriṇaḥ sarve sarve sarpāgabhūṣaṇāḥ | sacaṃdraśekharāḥ sarve jaṭājūṭavibhūṣitāḥ

Translation

سب کے سب ترشول بردار تھے، سب سانپوں کے زیور سے آراستہ؛ سب کے سر پر چاند تھا، اور سب جٹا کے گچھوں سے مزین تھے۔

Word by Word

• त्रिशूलधारिणः: trident-bearers
• त्रिशूलधारिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्रिशूल-धारिन् (प्रातिपदिक; धृ (धातु) से)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: त्रिशूलं धारयन्ति (उपपद-तत्पुरुष)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• सर्वे: all (indeed)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (पुनरुक्ति/बलार्थ)

• सर्पागभूषणाः: adorned with serpents as ornaments
• सर्पागभूषणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्प-अग-भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: सर्पाः अगा इव भूषणानि/भूषणं येषाम् (बहुपद-तत्पुरुष; अर्थतः बहुव्रीहिसदृश)

• स: with
• स: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स (अव्यय/उपसर्गसदृश)
• Form: अव्यय; ‘स-’ = सहित (with) (prefix-like particle)

• चन्द्रशेखराः: having the moon as crest
• चन्द्रशेखराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चन्द्र-शेखर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: चन्द्रः शेखरः येषाम् (बहुव्रीहि-भावार्थ; रूपतः तत्पुरुष)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• जटाजूटविभूषिताः: adorned with matted-hair bundles
• जटाजूटविभूषिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जटा-जूट-विभूषित (प्रातिपदिक; वि-भूष् (धातु) से क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: जटानां जूटेन विभूषिताः (तृतीया/करण-तत्पुरुष)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A panoramic vision of gaṇas uniformly bearing tridents, serpents as ornaments, crescent moons on their heads, and towering matted locks—like a forest of Rudra-forms.

Characters & Entities

• Śiva-gaṇas
• Triśūla
• Serpents (Sarpa)
• Candra (Moon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The gaṇas mirror Śiva’s marks, teaching that proximity to the Divine reshapes identity toward sacred qualities and fearlessness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedārakhaṇḍa backdrop is the Kedāra sacred region; this verse emphasizes Śaiva sacred imagery rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.