Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

कुमारोऽयं च शर्वस्य तवार्थं चोपपादितः । एवं ज्ञात्वा महाबाहो कुरु यत्नं समाहितः

Transliteration

kumāro'yaṃ ca śarvasya tavārthaṃ copapāditaḥ | evaṃ jñātvā mahābāho kuru yatnaṃ samāhitaḥ

Translation

“یہ کمار شرو (شیو) کا فرزند ہے، جو خاص تمہارے ہی لیے پیدا کیا گیا ہے۔ یہ جان کر، اے قوی بازو، یکسو ہو کر پوری کوشش کرو۔”

Word by Word

• कुमारः: the boy/son (Kumāra)
• कुमारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन

• अयम्: this
• अयम्: Visheshana (Demonstrative/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• शर्वस्य: of Śarva (Śiva)
• शर्वस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचन; सर्वनाम

• अर्थम्: for the sake/purpose
• अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• उपपादितः: has been produced/provided
• उपपादितः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-√पद्/√पाद् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कुमारः इति विशेष्य

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus)

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √ज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• महाबाहो: O mighty-armed one
• महाबाहो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन) एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् बाहुः यस्य)

• कुरु: do
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यत्नम्: effort
• यत्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन

• समाहितः: collected, attentive, composed
• समाहितः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√धा (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Tāraka

Visual Art Cues

Scene: Nārada reveals the crux: Kumāra, son of Śarva, has arisen specifically for Tāraka; knowing this, Tāraka is urged to strive with concentrated resolve.

Characters & Entities

• Nārada
• Śarva (Śiva)
• Kumāra (Skanda/Kārttikeya)
• Tāraka (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When adharma swells, the Divine manifests appropriate power (śakti) to restore balance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader frame is Kedāra’s sacred region in Kedārakhaṇḍa, but this verse focuses on Skanda’s purpose rather than a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No vrata, dāna, or snāna is prescribed in this verse.