Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 18

कस्त्वं का प्रकृतिः सूक्ष्मा भगवंस्तद्विमृश्यताम् । पार्वत्यास्तद्वचः श्रुत्वा महेशो वाक्यमब्रवीत्

kastvaṃ kā prakṛtiḥ sūkṣmā bhagavaṃstadvimṛśyatām | pārvatyāstadvacaḥ śrutvā maheśo vākyamabravīt

“تم کون ہو؟ یہ لطیف پرکرتی کیا ہے؟ اے بھگون! اس پر غور کیا جائے۔” پاروتی کے یہ کلمات سن کر مہیش نے جواب دیا۔

kaḥwho?
kaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
what (fem.)?
:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
prakṛtiḥnature; constitution
prakṛtiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootprakṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
sūkṣmāsubtle
sūkṣmā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūkṣma (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रकृतिः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vimṛśyatāmlet it be reflected upon
vimṛśyatām:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootvi-√mṛś (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि/भावे (let it be considered)
pārvatyāḥof Pārvatī
pārvatyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootpārvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
vacaḥspeech; words
vacaḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
maheśaḥMaheśa (Śiva)
maheśaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmaheśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vākyama statement
vākyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
abravītsaid
abravīt:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa-tradition), quoting Pārvatī and introducing Śiva’s reply

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: A contemplative moment: Pārvatī poses a profound question about identity and subtle prakṛti; Maheśa prepares to answer, the atmosphere turning inward and philosophical against the vast mountains.

P
Pārvatī
M
Maheśa
Ś
Śiva
P
Prakṛti

FAQs

Liberation-oriented dharma begins with inquiry into self and the subtle forces of nature (prakṛti).

Kedārakhaṇḍa’s Kedāra setting is implied; the verse is primarily philosophical.

None; it prescribes reflection (vimarśa) as an inner discipline.