Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 121

विमृश्य मनसा सर्वमजेयत्वं च तस्य वै । मा स्पृश त्वं च रे मूढ मम संस्पर्शजेन वै

vimṛśya manasā sarvamajeyatvaṃ ca tasya vai | mā spṛśa tvaṃ ca re mūḍha mama saṃsparśajena vai

“دل میں سب کچھ سوچ لے—اس کی ناقابلِ شکست ہونے کو بھی۔ اے نادان، مجھے ہاتھ نہ لگا؛ مجھے چھونے کے اسی عمل سے…”

vimṛśyahaving considered
vimṛśya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootvi-√mṛś (मृश् धातु) + क्त्वा (ल्यप्)
Formल्यप्/क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having reflected/considered)
manasāwith the mind
manasā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
sarvameverything
sarvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
ajeyatvaminvincibility; being unconquerable
ajeyatvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roota-jeya (√ji जि धातु, यत्-प्रत्यय; 'unconquerable') + -tva (त्व-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; भाववाचक-नाम (abstract noun)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
tasyaof him; his
tasya:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/पादपूरण-अव्यय (emphatic particle)
do not
:
Pratiṣedha (Prohibition/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootmā (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive particle)
spṛśatouch
spṛśa:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√spṛś (स्पृश् धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
reO!
re:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootre (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
mūḍhaO fool
mūḍha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmūḍha (√muh मुह् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; क्तान्त-प्रातिपदिक (as noun of address)
mamamy
mama:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
saṃsparśajenaby that which arises from (my) touch
saṃsparśajena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootsaṃsparśa + jena (√jan जन् धातु, तृतीया-एकवचन 'born from')
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तद्धित/कृदन्त-आधारित विशेषण; तत्पुरुष-समास (संस्पर्शात् जेन = arising from contact)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/पादपूरण-अव्यय (emphatic particle)

Rati

Tirtha: Kedāra-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Scene: Rati speaks with stern clarity, commanding reflection and forbidding touch; her posture is upright, eyes steady; Śaṃbara pauses, calculating yet still driven.

R
Rati
Ś
Śaṃbara
M
Madana (implied by context)

FAQs

Adharma brings immediate consequence; wise counsel begins with reflection and restraint.

No tīrtha is named; it is a dramatic warning within the Kedārakhaṇḍa storyline.

None.