Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

इत्युक्ता पृथिवी तेषां निष्पापा साकरोद्वचः । ततो वृक्षान्समाहूय सर्वे देवाऽब्रुवन्वचः

Transliteration

ityuktā pṛthivī teṣāṃ niṣpāpā sākarodvacaḥ | tato vṛkṣānsamāhūya sarve devā'bruvanvacaḥ

Translation

یوں کہے جانے پر زمین گناہ سے پاک ہو کر ان کی بات مان گئی۔ پھر سب دیوتاؤں نے درختوں کو بلا کر ان سے کلام کیا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्तिसूचक (quotative particle)

• उक्ता: having been addressed / told
• उक्ता: Karta-samānādhikaraṇa (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• पृथिवी: the Earth
• पृथिवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पृथ्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सामान्य); षष्ठी, बहुवचनम्

• निष्पापा: sinless
• निष्पापा: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: निः + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्

• अकरोत्: did, carried out
• अकरोत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वचः: the word/instruction
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (accusative), एकवचनम्

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequencing)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रम/हेतु-वाचक अव्यय (then/thereupon)

• वृक्षान्: trees
• वृक्षान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचनम्

• समाहूय: having summoned
• समाहूय: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + आ + हु (धातु) → समाहूय (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचनम्

• अब्रुवन्: said
• अब्रुवन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• वचः: words, speech
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Bhū-devī, now relieved, nods assent; devas turn outward and call the trees—forest spirits and great trunks appear as if responding to a divine summons.

Characters & Entities

• Pṛthivī (Earth)
• Devas
• Vṛkṣāḥ (Trees)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic narratives depict how cosmic burdens (sin/impurity) are redistributed so that the world-order can continue and beings can still support dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra region (Kedārnāth area) as part of Kedāra-khaṇḍa’s sacred-geography frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it transitions the narrative from Earth to the trees.