Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4
Devanagari script
तदा दैत्याः समं गत्वा हर्तुकामा बलादिव । सुधया पूर्णकलशं धन्वंतरिकरे स्थितम्
Transliteration
tadā daityāḥ samaṃ gatvā hartukāmā balādiva | sudhayā pūrṇakalaśaṃ dhanvaṃtarikare sthitam
Translation
تب دَیتیہ سب اکٹھے آگے بڑھے، زور سے چھین لینے کے خواہاں؛ دھنونتری کے ہاتھ میں موجود سُدھا سے بھرے کلش کی طرف۔
Word by Word
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
दैत्याःdemons (Daityas)
दैत्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
समम्together
समम्:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगेण क्रियाविशेषणम् (adverbial use: ‘together/equally’)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
हर्तुकामाःwishing to steal/take away
हर्तुकामाः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootहर्तु (√हृ धातोः तुमुन्) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (हर्तुं कामः) ‘desirous to take away’
बलात्by force
बलात्:
Hetu (Cause/means nuance)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (by force)
इवas if
इव:
Sambandha (Comparison)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्यय (comparative particle)
सुधयाwith nectar
सुधया:
Karana (Instrument/content)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
पूर्णकलशम्the full pot
पूर्णकलशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक) + कलश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
धन्वंतरिकरेin Dhanvantari’s hand
धन्वंतरिकरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधन्वन्तरि (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (धन्वन्तरेः करे)
स्थितम्situated/held
स्थितम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘placed/situated’—पूर्णकलशम् इति कर्मविशेषणम्
Speaker
Lomaśa (continuing narration)
Visual Art Cues
Scene: The Daityas surge forward in a group, intent on forcibly taking the nectar-pot from Dhanvantari’s hand.
Characters & Entities
D
DaityasD
DhanvantariS
Sudhā/AmṛtaFAQs
When desire turns to forceful appropriation, conflict follows—dharma warns against grasping what is not rightfully obtained.
No specific tīrtha is named in this verse; it continues the mythic account within Kedārakhaṇḍa.
None; the verse narrates an ethical turning point in the amṛta episode.