Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 50
Devanagari script
गृध्रेणेवाऽधुना व्योम्नि तस्माद्गध्रो भव द्रुतम् । अनिच्छंती मदीयेयं सुता बाला तपस्विनी
Transliteration
gṛdhreṇevā'dhunā vyomni tasmādgadhro bhava drutam | anicchaṃtī madīyeyaṃ sutā bālā tapasvinī
Translation
جس طرح اب گِدھ اسے آسمان میں لیے جا رہا ہے، اسی لیے تو فوراً گِدھ بن جا! میری یہ بیٹی—ناخواستہ، کم سن، تپسوی لڑکی—چھین لی گئی ہے۔
Word by Word
गृध्रेणby/like a vulture
गृध्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Singular
इवlike, as
इव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
अधुनाnow
अधुना:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Locative (7th), Singular
तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — Pronoun, Ablative (5th), Singular
गध्रःa vulture (as/being)
गध्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular
भवbecome
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperative, 2nd person, Singular
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय; द्रुत- (कृदन्त) से)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
अनिच्छन्तीnot desiring, unwilling
अनिच्छन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्-इष्/इच्छ् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Present active participle, Feminine, Nominative, Singular
मदीयाmy
मदीया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमदीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
इयम्this (girl)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Pronoun, Feminine, Nominative, Singular
सुताdaughter
सुता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
बालाyoung, a girl
बाला:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
तपस्विनीascetic, practicing austerities
तपस्विनी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
Speaker
Agniveśya
Visual Art Cues
Scene: A distressed father points to the sky where a vulture-like figure carries away a young ascetic girl; the command to transform into a vulture is uttered in wrath, with the forest-āśrama below.
Characters & Entities
A
AgniveśyaFAQs
Austerity-backed speech (śāpa) is shown as morally enforced justice when dharma is violated.
No tīrtha is named in this verse; it is a narrative turning point explaining a curse and transformation.
None.