Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 70

Devanagari script

तद्वाक्यसमकालं च कौशिकत्वमिदं मम । एतावंति दिनान्यासीदष्टाविंशद्दिनं विधेः

Transliteration

tadvākyasamakālaṃ ca kauśikatvamidaṃ mama | etāvaṃti dinānyāsīdaṣṭāviṃśaddinaṃ vidheḥ

Translation

ان کلمات کے ادا ہوتے ہی مجھ پر ‘کوشک’ ہونے کی یہ حالت طاری ہو گئی؛ یہ اتنے ہی دن رہی—اٹھائیس دن، اے مقدر کے مقرر کرنے والے۔

Word by Word

• तत्-वाक्य-समकालम्: at the same time as that utterance
• तत्-वाक्य-समकालम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक) + समकाल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (तस्य वाक्यस्य समकालम् = at the same time as that statement)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-अव्यय (and)

• कौशिकत्वम्: the state of being Kauśika
• कौशिकत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौशिकत्व (प्रातिपदिक; कौशिक + त्व)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक-त्वान्त (state of being Kauśika)

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (this)

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (genitive)

• एतावन्ति: so many
• एतावन्ति: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतावत् (सर्वनाम/परिमाण-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; परिमाणवाचक (so many/this many)

• दिनानि: days
• दिनानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• आसीत्: was
• आसीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अष्टाविंशत्-दिनम्: a period of twenty-eight days
• अष्टाविंशत्-दिनम्: Apposition/Avadhi (Measure/अवधि)
• Type: Noun
• Root: अष्टाविंशत् (संख्या-प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (अष्टाविंशतिः दिनानि यस्य/अष्टाविंशत्-दिनम् = period of 28 days)

• विधेः: of Vidhi (Brahmā)
• विधेः: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बोधनार्थे अपि सम्भवः, अत्र षष्ठी-सम्बन्धः (of Brahmā/creator)

Speaker

Unnamed narrator (continuing first-person account within Kaumārikākhaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: Addressed as 'vidhe' (ordained one)—a respectful vocative to the interlocutor in the frame

Visual Art Cues

Scene: A calm epilogue-like frame: the narrator marks the onset and duration of the Kauśika-state; visual motif of a lunar cycle or 28-day count (moon phases) to symbolize measured time.

Characters & Entities

• Kauśika

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

States gained through boons or curses can be time-bound; divine speech shapes destiny, yet dharma provides a path through changing conditions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse; it provides narrative timing about the Kauśika state.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated; the verse is descriptive (duration and transformation).