Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67
Devanagari script
तदाकर्ण्य व्यवस्यासौ तथ्यं मद्वचनं हृदा । पश्चात्तापसमोपेतो मुनिर्मामित्यथाब्रवीत्
Transliteration
tadākarṇya vyavasyāsau tathyaṃ madvacanaṃ hṛdā | paścāttāpasamopeto munirmāmityathābravīt
Translation
یہ سن کر اس مُنی نے دل میں طے کر لیا کہ میری بات سچ ہے۔ پھر ندامت سے بھر کر اس نے مجھ سے یوں کہا۔
Word by Word
तत्that (statement)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संकेत-सर्वनाम
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + कर्ण् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘श्रुत्वा’ अर्थे (having heard)
व्यवस्यhaving decided/resolved
व्यवस्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अव + सो (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘निश्चित्य/निर्णीय’ अर्थे (having resolved)
असौthat man/he
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; दूरवाचक-सर्वनाम (that person)
तथ्यम्the truth
तथ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘सत्यं’ अर्थे
मत्-वचनम्my words
मत्-वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मम वचनम्)
हृदाin/with the heart
हृदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
ताप-समोपेतःendowed with remorse/penance
ताप-समोपेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootताप (प्रातिपदिक) + सम् + उप + इ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘समुपेत’ (endowed/possessed); तत्पुरुष (तापेन समुपेतः)
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
The cursed petitioner (unnamed in the snippet)
Skanda Dialogue
Listener: Muni (character within the episode)
Visual Art Cues
Scene: A sage, head bowed, hands joined, eyes moist with remorse, acknowledging the speaker’s truth; the teacher/narrator stands calm, authoritative; the moment is intimate and transformative.
Characters & Entities
M
muniFAQs
Recognizing truth and feeling remorse is the turning point that restores dharmic clarity.
No tīrtha is mentioned.
None explicitly; it indicates inner repentance as the precursor to any correction.