Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 107

Devanagari script

तत्प्रसीद मुनिश्रेष्ठ शापांतं मेऽधुना कुरु । दुर्विनीतेष्वपि सदा क्षमाचारा हि साधवः

Transliteration

tatprasīda muniśreṣṭha śāpāṃtaṃ me'dhunā kuru | durvinīteṣvapi sadā kṣamācārā hi sādhavaḥ

Translation

پس اے بہترین رِشی! مہربانی فرما کر اب میرے شاپ (لعنت) کا خاتمہ کر دیجیے۔ کیونکہ سادھو ہمیشہ درگزر کے خوگر ہوتے ہیں، بدتہذیبوں کے ساتھ بھی۔

Word by Word

• तत्: then/therefore
• तत्: Sambandha (Discourse deictic/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: अव्ययवत्/सम्बन्धसूचकं ‘then/therefore’)

• प्रसीद: be gracious; be pleased
• प्रसीद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र√सद् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मुनिश्रेष्ठ: O best of sages
• मुनिश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनिनां श्रेष्ठः)

• शापान्तम्: the end of the curse
• शापान्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शापस्य अन्तः)

• मे: of me; my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (enclitic)

• अधुना: now
• अधुना: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• कुरु: do; make
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• दुर्विनीतेषु: among the ill-disciplined
• दुर्विनीतेषु: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दुर् (उपसर्ग/उपपद) + विनीत (कृदन्त; √नी)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (to persons implied)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: concessive ‘even’)

• सदा: always
• सदा: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: always)

• क्षमाचाराः: those whose conduct is forgiveness
• क्षमाचाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षमा (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षमायाः आचारः)

• हि: indeed; for
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• साधवः: the good (people)
• साधवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Unspecified (a supplicant addressing a sage, requesting release from a curse)

Visual Art Cues

Scene: A humbled supplicant bows before a radiant sage; the atmosphere is quiet, with the moral weight of forgiveness emphasized by calm gestures and softened expressions.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True saintliness is marked by forgiveness; repentance and humble request open the door to grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse centers on curse-release and the virtue of kṣamā.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is specified; the act is supplication to a sage and seeking forgiveness.