Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

पपात रक्तं तद्भस्म यत्र येषां च मर्म च । केवलं चैव पांडूनां कृपद्रोण्योश्च नास्पृशत

papāta raktaṃ tadbhasma yatra yeṣāṃ ca marma ca | kevalaṃ caiva pāṃḍūnāṃ kṛpadroṇyośca nāspṛśata

وہ خون جیسی راکھ ٹھیک وہیں گری جہاں جہاں اُن کے مَرم (جان کے مقام) تھے۔ مگر پاندَووں کو بالکل نہ چھو سکی—اور نہ ہی کرِپا اور درون کو۔

पपातfell
पपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
रक्तम्blood
रक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
भस्मash
भस्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb: 'where')
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्यतः), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: 'and')
मर्मvital spot
मर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
केवलम्only
केवलम्:
Sambandha (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषण (adverb: 'only/merely')
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis: 'indeed/just')
पाण्डूनाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डूनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपाण्डु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
कृपद्रोण्योःof Kṛpa and Droṇa
कृपद्रोण्योः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृप (प्रातिपदिक) + द्रोणि/द्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन; समासः—कृपश्च द्रोणश्च (इतरेतर-द्वन्द्व)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अस्पृशतtouched
अस्पृशत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Scene: Red ash falls exactly on the marma points of many, yet visibly avoids the Pāṇḍavas, and also Kṛpa and Droṇa—creating a striking negative space around them.

P
Pāṇḍavas
K
Kṛpa
D
Droṇa

FAQs

Protection and downfall are not random; the Purāṇic worldview frames events as governed by dharma, merit, and divine ordinance.

No tīrtha is mentioned; this is a narrative omen within the war-context episode.

None.