Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 85
Devanagari script
तदिदानीं सर्वमेवं क्षन्तव्यं च परस्परम् । यच्च ब्रवीमि त्वां वीर तन्निशामय भारत
Transliteration
tadidānīṃ sarvamevaṃ kṣantavyaṃ ca parasparam | yacca bravīmi tvāṃ vīra tanniśāmaya bhārata
Translation
پس اب یہ سب باتیں یوں ہی ایک دوسرے کو معاف کر دی جائیں۔ اور اے بہادر، اے بھارت، جو میں تم سے کہتی ہوں اسے غور سے سنو۔
Word by Word
तत्therefore
तत्:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रकरण-सूचक-अव्यय (therefore/so)
इदानीम्now
इदानीम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: now)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karman/Topic (विषय)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एवम्’ इत्यस्य विषयः (everything)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
क्षन्तव्यम्should be forgiven
क्षन्तव्यम्:
Vidhi/Obligation (विधेय)
TypeVerb
Rootक्षम् (धातु) → क्षन्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्तव्यताप्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘to be forgiven/endured’
चand
च:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formपरस्परार्थक-अव्यय (reciprocal adverb: mutually)
यत्what/that which
यत्:
Karman/Relativizer (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोग (that which)
चand
च:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय/अन्वय-अव्यय (connector)
ब्रवीमिI say
ब्रवीमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘that (instruction)’
निशामयlisten, heed
निशामय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootनि + शम्/शम् (धातु) (निशामयति)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
Speaker
Ekānaṃśā (Yogamāyā), addressing Bhīma (Bhārata)
Skanda Dialogue
Listener: Vṛkodara (Bhīma)
Visual Art Cues
Scene: The divine speaker invites mutual forgiveness and calls the hero to attentive listening, signaling a transition from conflict to teaching.
Characters & Entities
B
Bhārata (Pāṇḍava line)V
Vīra (Bhīma implied)FAQs
Kṣamā (forgiveness) restores dharmic order; even among heroes, reconciliation is a sacred strength.
None is specified in this verse.
No external ritual; it prescribes an inner vow of mutual forgiveness and attentive acceptance of dharmic counsel.