Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

दुर्मते भोः किमेतत्त्वं कुरुषे पापनिश्चयः । देवीकुण्डे क्षालयसि मुखं पादौ करौ च यत्

durmate bhoḥ kimetattvaṃ kuruṣe pāpaniścayaḥ | devīkuṇḍe kṣālayasi mukhaṃ pādau karau ca yat

“اے بدعقل! یہ کیا کر رہا ہے تو، گناہ آلود ارادے سے—دیوی کنڈ میں اپنا منہ، پاؤں اور ہاتھ دھو رہا ہے؟”

दुर्मतेO evil-minded one
दुर्मते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्-मत (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (दुष्टा मतिः यस्य); पुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन (Vocative singular)
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address particle/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधन-निपात (vocative particle)
किम्what
किम्:
Karma (Object of ‘do’/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (interrogative “what”)
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (demonstrative)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सामान्य; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (2nd person pronoun)
कुरुषेdo (you)
कुरुषे:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान); मध्यमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
पापनिश्चयःone resolved on sin
पापनिश्चयः:
Karta (Subject apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootपाप-निश्चय (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (पापस्य निश्चयः); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
देवीकुण्डेin the Devī’s pond
देवीकुण्डे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी-कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (देव्याः कुण्डम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन (Locative singular)
क्षालयसिyou wash
क्षालयसि:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√क्षल् (धातु)
Formलट् (वर्तमान); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
मुखम्face
मुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
पादौ(your) two feet
पादौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; द्विवचन
करौ(your) two hands
करौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; द्विवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
यत्since/that
यत्:
Hetu (Reason marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्; सम्बन्धबोधक (relative particle: “since/that”)

Unidentified being/guardian standing above (ūparistha)

Tirtha: Devī-kuṇḍa

Type: kund

Scene: A guardian/attendant confronts Bhīma at the Devī-kuṇḍa, accusing him of polluting intent as he washes face, feet, and hands; the stepped pond and temple precinct frame the confrontation.

D
Devī-kuṇḍa
B
Bhīma (implied as Vṛkodara)

FAQs

Treat divine waters as a sanctified offering-space, not as ordinary washing water.

Devī-kuṇḍa, explicitly named and defended as a sacred reservoir of the Goddess.

Do not wash face, feet, or hands inside Devī-kuṇḍa; maintain the pond’s ritual sanctity.