Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

आह देवः सभास्थश्च शीघ्रमत्राव्रजत्वसौ । ततः प्रवेशयामासुर्द्वारकां ते घटोत्कचम्

Transliteration

āha devaḥ sabhāsthaśca śīghramatrāvrajatvasau | tataḥ praveśayāmāsurdvārakāṃ te ghaṭotkacam

Translation

مجلس میں تشریف فرما ربّ نے فرمایا: “اسے فوراً یہاں لے آؤ۔” پھر انہوں نے گھٹو تکچ کو دوارکا میں داخل کرایا۔

Word by Word

• आह: said
• आह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु; परोक्षे ‘आह’ रूप)
• Form: लिट् (perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• देवः: the Lord
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सभास्थः: standing in the assembly
• सभास्थः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सभा (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सभायां स्थितः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्यय (adverb)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• आव्रजतु: let him come
• आव्रजतु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ- + व्रज् (धातु)
• Form: लोट् (imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• असौ: that one / he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रम/हेतुवाचक अव्यय (then/thereafter)

• प्रवेशयामासुः: they caused to enter / ushered in
• प्रवेशयामासुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र- + विश् (धातु) caus. प्रवेशय् (धातु)
• Form: लिट् (perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद; causative (णिजन्त)

• द्वारकाम्: Dvārakā
• द्वारकाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; देश/नगरनाम

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम

• घटोत्कचम्: Ghaṭotkaca
• घटोत्कचम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: घटोत्कच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Speaker

Kṛṣṇa (first sentence), then Sūta (narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa, seated in the assembly hall, commands that the visitor be brought quickly; guards escort Ghaṭotkaca through the gates into the splendid city of Dvārakā.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Ghaṭotkaca
• Dvārakā
• Sabhā (assembly hall)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord responds swiftly to sincere devotion, welcoming the devotee without delay.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s sabhā is depicted as the sacred seat of Kṛṣṇa’s righteous rule.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse emphasizes darśana (audience) and welcome.