Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

ततः सुखासनो भूत्वा गुंगुरुभ्यो नमः इति । मंत्रमष्टोत्तरशतं जप्त्वा गुरुभ्यः प्रणम्य च । ततो गणेश्वरविधानमारब्धवान्

tataḥ sukhāsano bhūtvā guṃgurubhyo namaḥ iti | maṃtramaṣṭottaraśataṃ japtvā gurubhyaḥ praṇamya ca | tato gaṇeśvaravidhānamārabdhavān

پھر وہ سکھاسن پر بیٹھ کر “گروؤں کو نمسکار” کہہ کر منتر ایک سو آٹھ بار جپا۔ گروؤں کو پرنام کر کے اس نے پھر گنیشور کے وِدھان کا آغاز کیا۔

tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Sequencer/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक)
sukhāsanaḥ(sitting) on a comfortable seat
sukhāsanaḥ:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootsukha + āsana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; “सुखम् आसनम् यस्य/सुखे आसने” इत्यर्थे (comfortable seat posture)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु) → bhūtvā (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
guṃgurubhyaḥto the gurus (teachers)
guṃgurubhyaḥ:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootguṃ-guru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी बहुवचन; (पाठभेद/दुर्लभ-रूप) ‘गुरुभ्यः’ इत्यर्थे
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambandha (Salutation formula/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnamaḥ (अव्यय/नमस्-शब्द)
Formअव्यय (नमस्कारार्थक निपात)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative)
maṃtramthe mantra
maṃtram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
aṣṭottaraśatamone hundred and eight (times)
aṣṭottaraśatam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa + uttara + śata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; संख्याविशेषणम् (maṃtram इत्यस्य) = 108
japtvāhaving recited
japtvā:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootjap (जप् धातु) → japtvā (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
gurubhyaḥto the gurus
gurubhyaḥ:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी बहुवचन
praṇamyahaving bowed
praṇamya:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-ṇam (प्र-नम् धातु) → praṇamya (ल्यप्/क्त्वान्त)
Formल्यप्/क्त्वा-समार्थक अव्ययकृदन्त (gerund)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Sequencer/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक)
gaṇeśvaravidhānamthe procedure/rite of Gaṇeśvara
gaṇeśvaravidhānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgaṇa-īśvara + vidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; “गणेश्वरस्य विधानम्”
ārabdhavānbegan/undertook
ārabdhavān:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-rabh (आ-रभ् धातु) → ārabdhavat (कृदन्त)
Formकृतवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; finite sense “began”

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Scene: A devotee sits on a comfortable seat, hands in añjali, uttering ‘namas to gurus’, counting a mālā for 108 recitations; then he rises or turns toward a Gaṇeśa shrine to begin the Gaṇeśvara ordinance.

G
Gurus
G
Gaṇeśvara (Gaṇapati)

FAQs

Ritual success rests on humility—honoring gurus—and disciplined mantra-japa.

No tīrtha is mentioned; the verse teaches a standard Gaṇapati rite-sequence.

Invoke guru-salutation, perform 108 mantra repetitions, bow to teachers, then commence Gaṇeśvara-vidhāna.